31 december 2013

Paşnavên tirkî beşek ji projeya asîmîlekirina kurdan û gelên din bû.



Dostê minê hêja Temûrê Xelîl, di nivîsa xwe ya îro da gotiye ji bo çi paşnavên hemû kurdên Kurdistana bakur bi tirkî ye û li gorî rêzimana tirkî ye, ne li gorî rêzimana kurdî ye?

Gotiye, ”Hema bêje hemû klasîkên me, dengbêj û mêrxasên me berê bi awahê kurdî xwe bi nav kirine û nivîsîne, wek: Ahmedê Xanî, Melayê Cizîrî, Feqîyê Teyran, Evdalê Zeynikê” û gelek navên din jimartine.

Ji bo ku ez sebebê vê yekê ji birayê xwe Temûr û ji hemû xwendevanên xwe ra îzah bikim, min ev nivîsa jêr ya li ser dîroka paşnavên tirkî hazir kir. Bi hêviya bi dilê we be…

Di şerê Cîhanyê Yekm da Îttîhat û Terakkîcî têk çûn. Piştî çer hevalbendên wan di bin serokatiya Mustefa Kemal da hatin ser hukim.

Kemalîstan jî wek îttîhaçiyan xwestin miletekî nuh, bi navê miletê tirk çêkin û Tirkiyê û Kurdistanê bikin welatê tirkan tenê.

Lê hebûna kurdan û miletên din li hemberî vê projeya xwe ya ”yek milet” wek asteng dîtin.

Ji bo ku kurdan û gelên din bihelînin bikin tirk, hin ”teknîk” û ”taktîkên” nuh bikar anîn. Ji van teknîkên asîmîlekirina kurdan û gelên din ya herî muhîm û girîng derxistina ”Qanûna Paşnavan” e.

Avakirina dewleteke tirk ya netewî bi îktîdara Îttîhat û Terakkiyê dest pêkiribû û di îktîdara kemalîstan jî bi rengekî hîn sîstematîktir hat meşandin.

Kadroyên kemalîst piştî Şerê Cîhanê yê Yekem dest bi sirgûn û tasfiyekirina gelên din, yên ji qetlîaman xelas bûbûn kirin. Bi sedhezaran rûm şandin Yûnanîstanê, gelek rûm û cihûyên ji qetlîamê xelas bûbûn reviyan emerîka, ewrûpa û welatên ereban.

Û ji bo asîmîlekirina kurdan û ferdên miletên din jî, yên ku ji qetlîamê xelas bûbûn di sala 1934-a da ”Qanûna Paşnavan” derxistin.

Di pêşgotina ”Qanûna Paşnavan” da, paşnav wek ”nîşana nasnameya netewî”dihat nîşandan.

Di minaqeşeyên meclîsê yên li ser ”Qanûna Paşnavan” daxwaza mişterek ew bû, dibê, ”paşnav nîşan û delîlê tirkîtiyê be.” Yanî dibê ji paşnavê mirovekî meriv tê derxe ew tirk e.

Li gorî ”Qanûna Paşnavan”, dibê her tirk xwediyê paşnavekî tirk bûya. Qnûnê, paşnavên ”eşîrek, malbatek û nîjadeke cihê” dianî bîra meriv yasax dikir. Dibê bîna tu miletekî din ji paşnavan nehata.

”Nîzamnaneya Paşnavan” ya ku ji alî Heyeta Wezîran ya wê demê ve hat derxistin, paşnavên wek ”Arnavutoglu, Kurdoglu, Çerkez, Boşnak, Gurcu yanî paşnavên miletekî din, nîjadeke din, eşîr û malbeteke kurd tîne bîra meriv yasax dikir.

Herwisa, paşgirên wek ”yan, of, ef, vîç, îç, îs, dîs, pulos, akî, zade, veled, bin” û yên wek van yasax dikir. Paşnavên nuh dibê hemû bi tirkî û li gorî rêziman û struktura zimanê tirkî bûna.

Dibê têkiliya paşnav ji nîjad, dîrok, kok, esil û nasnameya şexs ya netewî, eşîrî û malbatî bihata qutkirin, dibê bi tu hawî bîna miletekî din ji paşnavê wî nehata.

Li ser vî esasî lîsteyên paşnavan şandin hemû dahîreyên nufûsê yên li Tirkiyê û Kurdistanê. Û mamûrên nufûsan jî li gorî van lîsteyên di destên xwe da paşnav dan kurdan û ferdên miletên din.

Helbet tu têkiliya van paşnavan bi zimanê kurdî, bi dîrok, nasname, kultur, urf û adatên kurdan ra tuneye.

A paşnavên wek ”Turk, Ozturk, Turkoglu, Akturk, Bozturk, Koruturk”, û hin paşnavên gelkî ne xweş û li gorî kultura kurdan sosiret ji ber van sebebên min li jor rêzkirin dan kurdan.

Yanî paşnavên tirkî perçeyekî projeya wendakirina miletê kurd e. Dibê em kurd viya baş bizanibin.

Kurdên vê dîroka paşnavan dizanin dibê êdî bere bere van paşnavan biguherînin û paşnavên li gorî ziman, urf û adet, dîrok û kultura kurdî li xwe kin…

30 december 2013

Em kurd jî ne tu meriv in...


Îbrahîm Xelîl Baran, gotiye li New Yorkê kurd nayên naskirin, aşxaneyên kurdan bi navên tirkî ne, li ser tabeleyên xwe nivîsîne ”Turk Mutfagi, Turk kebabi” û ji nanê goşt ra jî gotina, ” "Turkish Pizza…"

Brahîmê hêja, ev tiştê tu qal dikî ne li Emerîka û Ewrûpayê tenê, li Ruhayê, Diyarbekrê, Meletyê, Meraşê, Xarpêtê û Semsûrê jî wiha ye. Em hemû dizanin sebebê vê yekê îşxala welatê me û asîmîlasyone, ev rast e.

Lê li alî din, para bêşiûrî û bêxîretiya me kurdan jî heye. Yanî kesên haya wan ji vê asîmîlasyonê hene jî kurdayetiyê dernaxin pêş, di kurdbûna xwe da israr nakin. Heta nuha li ser vê meselê min gelek nivîs nivîsîn.

Însanên haya wan ji vê rewşê heye dibê vê kêmasiyê tim bi bîra dikandar, têcir û xwediyê kar xe, jê ra bibêje, tu kurd î çima navê dikana te, aşxaneya te, qahwexaneya te ne bi kurdî ye? Çima menuya te ne bi kurdî ye, çima tu bi kurdî servîsê nakî ?

Ez diherim ku derê viya dibêjim. Li Diyarbekrê min bi israr got. Li Sanat Sokagi(Kolana Sinet) nivîsandibûn ”Turk Kahwesî”, ez xeyidîm, min got, çima turk kahwesî, tirk dibêjin ”turk hahwesî”, tu jî dikanî bibêjî ”qahwa kurdî”. Min bi kurdî nivîsî û da wan. Û dû ra guhertin, navê wê kirin qahwa kurdî.

Wê salê li Almanya li bajarê Gîssenê ez çûm marketa kurdekî nisêbînî. Min bala xwe dayê li ser sebze û fêkî li gel almanî, bi tirkî jî nivîsî ye. Ez gelkî aciz bûm. Li kasê min got:

-Ma em kurd ne însan in, perê me ne pere ye?
Mêrik matmayî ma, got estaxfurelah abê, xêr e, çi bûye?
Min got, law ji bo çi te etîketên xwe li gel almanî bi tirkî jî nivîne? Ma mişteriyên te tenê tirk in? Heger tu dixwazî bi zimanê hemû mişteriyên xwe binivîsînî wek kurd, dibê tu bi kurdî jî binivîsîne.

Welhasil ez dirêj nekim, uzrê xwe xwest, got me qet bîr nebiriye û ezê vê dîtina te ji birayê xwe ra bibêjim. Lê min pirs kir bi kurdî nenivîsî ye.

Rojê bi sedan kurd diherin wan etîketên bi tirkî dibînin lê yek kes jî aciziya xwe nîşan nade. Heger sed kurdên din jî wek min xwe aciz bikira ewê ya tirkî rakira ya jî bi kurdî jî binivîsanda.

Lê ji ber ku kurd dengê xwe nakin, loma jî mêrik qedir û qîmetê nade kurdan.
Heger ji dêlî tirkî, etîket bi kurdî bûna tirkan ewê qiyamet rakira, her mişteriyê tirk ewê sebebê vê yekê ji dikandar bipirsiya û belkî jî careke din neçûya ser wê dikanê.

Yanî wek mişterî, wek însan dibê meriv reaksiyonê nîşan bide, qebûl neke. Lê em nakin. Û loma jî rewş wiha ye.

XXX
”Hesabê Roboskî, roja ku me Kurdistan diyarî dayikên Roboskî kir ewê were pirsîn.”
///Selahadîn Demirtaş

Rastî ev e, heta em kurd nebin xwedî welat û dewlet emê tim wiha werin kuştin; carnan li Ozalpê, carnan li Zîlanê, carnan li Dêrsimê û carnan jî li Roboskiyê. Heger em dixwazin neyên kuştin çare dewletbûne.
Bala xwe bidinê berê erebên Îraqê her roj kurd dikuştin, lê îro êdî nikanin bikujin.
Çima?
Ji ber ku kurd li welatê xwe bûne xwedî desthilat, êdî ew xwe îdare dikin.
Dibê em kurdên Kurdistana bakur(Tirkiyê)jî wek yên başûr li welatê xwe bibin xwedî desthilat, xwedî parlamento, xwedî pêşmerge, pûlis, edalet, zanîngeh û dibistan…

XXX
-Wexta gîha bû kes ne xuya bû, bû firîk Heso û Hemo bûn şirîk..
-Wexta kar rû diguherîne, wexta şîvê kevçiyan tîne.

Ê dinya wiha ye, hin dikin hin dixwin. Dîrok hinekî jî çîroka kê kir û kê xwar e…

29 december 2013

Siyaseta me dibê qezenckirina hemû kurdan be


BDP-ê bêyî namzedê xwe yê belediya Ruhayê hemû namzedên xwe yên belediyên bajarên din eşkere kir, tenê Ruha û qezayên wê mane.

Li gorî hin speklasyonên meriv bi riya medyayê dibihîze, dibêjin di nabêna BDP-ê û Bûcaxiyan da ji bo Swêregê hevdîtin heye. Belkî Ruha jî di nav da be.

Ev îdîa çiqasî rast e, çiqasî derewe ez nizanim. Lê hêvî dikim rast be. Bi dîtina min Bûcaxî jî di nav da, BDP bikanibe çiqas kurdî ji AKP-ê û partiyên din û hevkariya bi dewletê ra dûr bixe dibê bike û ev karekî rast e.

Bêguman hin mezinên Bûcaxiyan tiştên pir xerab kirin, bûn çeteyên dewletê û di kuştina gelek welatparêzên kurd da rol girtin û destên xwe di xwîna kurdan gerandin. Dibê em vê dîrokê ji bîr nekin.

Lê li gel van karên wan yê xerab û qirêj jî ne rast e ku em vê malbatê û zilamên wan heta û heta bikin neyarên xwe û tim dahfdin ba dewletê.

Heger em kanibin hemû korîcî û hevkarên dewletê ji dewletê dûr xin û bikşînin nava refên tevgera kurd dibê em bikin. Îcar ev yek ewê çawa û li ser çi prensîban be ew tiştekî din e.

XXX
Emer Farûk Kaya gotiye, dibê ez jî bibêjim, Serokê BDP-ê Salahaîtîn Demirtaş siyasetmedrekî jîr, bi çap û pir hêja ye, heger her tim bikanibe ya dilê xwe bibêje titştê pir xweş dibêje. Di axaftina xwe ya Roboskî da dîsa tiştên pir xweş û pir muhîm gotine:

- Kêmasiyeke kurdan tenê heye, ew jî Kurdistan e. Kêmasiya kurdan tenê ev e. Heger Kurdistan hebûya Roboskî çênedibû…

Heger Kurdistana kurdan hebûya ev du sal in me yê êşa cesedên zarokên xwe yên bîna mazotê ji wan tê, êşa dilê dayikan nekişanda. Wê rojê gava me dît ku li nexweşxaneya Qilebanê dozger, qeymeqam û amîrên pûlisan çawa dixwazin ser bûyerê bigrin, me fêm kir kîmasiyeke kurdan tenê heye, ew jî Kurdistan e… ”

Bi rastî jî kêmasiya kudan ev e, roja siyasetmedarên kurdan jî vê kêmasiyê bibînin û ji bo temamkirina vê kêmasiyê micadelê bidin temam e.

XXX
Serokê BDP-ê Salahatîn Demirtaş gotiye:
”Ji ber ku zarokên 3 wezîran girtin bin çav 800 kes ji wezîfê girtin… Li vê derê 34 berxik hatin kuştin 0nbaşiyek jî ji wezîfê negirtin…”
Çiqasî xweş rast gotiye…
Onbaşiyek jî negirtin biçav ji ber ku 34 berxikên hatin kuştin kurd in loma…

28 december 2013

Herdu serî jî neyarên miletên kurd in


Tirkiye ev çend roj in li bin guhê hev ketiye, dewlet wek hêlkanê diheje. Qanûn manûn tiştek nemaye, hukûmetê her tişt kiriye bin kontrola xwe, nahêle mahkime û polîs tev bilivin…

Erdogan ji bo ku mesele hîn berfirehtir nebe û gendeliyên din eşkere nebin ji vî bajarî bazdide wî bajarî , dike qîrîn û hawar, gewriyê li xwe zuha dike û piştgiriyê ji milet dixwaze.

Dewleta tirk bi maneyeke rast û temam ne dewlet e, hîn nebûye deleteke temam û demokratîk.

Hercarê gurûbek, hêzek dewletê digre destê xwe û çend salan wek çeteyan îdare dike, bêrîka xwe û ya der û dora xwe dadigre û dihere.

Dû ra gurûbek din dewletê digre destê xwe, ew jî eynî tiştî dike. Nuha gelek alî, gelek çete li ser talanê bi hev ketine, dibê em kurd ne bêqanûniyê û bertîlxuran û ne jî alî û çeteyên li hemberî hukûmetê neparêzin û nebin piştgirên yekî jî…

Min xwest çend gotinan li ser teqleyên rojnamevan Huseyîn Gulerceyê xwedêgiravî nêzî Gulen bibêjim, lê min dît ku merivekî nehêja ye meriv li ser binivîse. Loma jî min dev jê berda…

XXX
Serokê BDP-ê Salahatîn Demirtaş gotiye:
”Ji ber ku zarokên 3 wezîran girtin bin çav 800 kes ji wezîfê girtin… Li vê derê 34 berxik hatin kuştin 0nbaşiyek jî ji wezîfê negirtin…”
Çiqasî xweş rast gotiye…
Onbaşiyek jî negirtin biçav ji ber ku 34 berxikên hatin kuştin kurd in loma…

Roboskî di dilê miletê kurd da birînek pir kûr e…



Tam du sal di ser qetlîama Roboskê ra derbas bûn, lê hîn ne bûyer eşkere bû, ne berpirsiyar û qatil hatin û ne jî kes ceza bû.

Wek gelek qetlên qatilnediyar berpirsiyar û qatilên vê qetlîamê jî hîn ne diyar in. Dê û bavên 34 zarokan û miletê kurd hîn nizanin 34 zarokên wan ji bo çi û kê bi balafirên şer ew kuştin, kê biryara kuştina wan da?

Roboskî di dil û hafizeya miletê kurd e birînek pir kûr e, qetlîamek nuh e û bi hemû dîmenên xwe ve, bi laşên perçebûyî, bi bedenên li qantiran pêçayî li ber çavê kurda ye, kurd ewê vê qetlîamê tu carî ji bîr neke.

Him hukûmeta AKP-ê û him jî edaleta Tirkiyê berpirsiyar û sûcdarê eşkerenekirina vê qetlîamê ne.

Qetlîama Robokî, ne di warê huqûqî û exlaqî tenê, di dîroka Tirkiyê ya siyasî da jî ewê wek rûreşiyeke mezin û lekeyek reş bimîne.

Sebebê diyarnebûna qatilan bêguman hukûmet e û bi taybetî jî serokwezîr Erdogna e. Heger Erdogan bixwesta nuha ji zûda bûyer eşkere bûbû, sûcdar htibûn girtin û cezayên heq kiribûn girtibûn.

Lê Erdogan nahêle qetlîam zelal bibe, nahêle berpirsiyr û qatil werin girtin.

Wek nimûne, di bûyera Mavî Marmarayê(Marmaraya Hişin) da hêzên Îsraîl 9 hemwelatiyên Tirkiyê kuştin.

Erdogan ji bo vê bûyerê tu nemabû bi Îsraîl ra têkeve herbê. Tirkiyê hemû têkiliyên xwe yên dîplomatîk bi Îsraîl ra qut kir. Erdogan got, heta ku Îsraîl uzrê xwe ji Tirkiyê û ji malbatan nexwaze, tazmînata Tirkiye dixwaze nede û ambargoya li ser Xezayê raneke em bi Îsraîl ra venagerin nava têkiliyên normal.

Îsraîl piştî hin naz û nûz him uzrê xwe xwest û him jî dana tazmînatê qebûl kir, lê Tirkiye dîsa jî qebûl nekir. Tirkiyê got, ”dibê hûn ambargoya ser Xezayê jî rakin.”

Yanî tiştê ku Erdogan ji bo 9 hemwelatiyên xwe yên hatin kuştin ji Îsraîl dixwaze ji bo 34 kurdan qebûl nake û bicî nayne.

Çima qebûl nake?
Ji ber ku yên hatine kuştin kurd in. Belkî jî yên hatin kuştin piraniya wan zaokên qoriciyan bûn, heger bav û birayên wan, belkî merivên wan qorîcî bûn. Lê ji bo dewletê dîsa jî ferq nake, ew dîsa zarokên wan dikuje.

Dibê em kurd vê rastiyê bibînin û fêm bikin.
Erdogan, ne eşkerekirin û girtina sûcdaran qebûl dike, û ne jî uzirxwestinê. Dibêje ez çend quriş sedeqe bidim we û dengê xwe nekin û vê qetlîamê ji bîr bikin.

Yanî bi kurtî meriv baş dibîne ku Erdogan çi ferqê dixe nabêna miriyên xwe û miriyên kurdan.

Ji bo 9 miriyên xwe yên Mavî Marmarayê ev 3 sal in bi Îsraîl ra li hev nayê, lê ji bo qetilkirina 34 zarokên kurd tenezulî uzirxwestineke cidî û samîmî jî nake.

Loma jî Qetlîama Roboskî ji bo me kurdan bû kevirê mîhengê, me carek din fêm kir ku dewleta tirk jî û Erdogan kurdan însan nahesibîne, wek neyarê xwe dibîne…
Heger Kurdistaneke me kurdan jî hebûya qetlîama Roboskî çênedibû

Ez 34 şehîdên Roboskiyê bi hurmet bibîr tînim û ji hemû malbatan ra sebrê dixwazim...

Guhertinên li Tirkiyê ne lutfeke Erdoga e


Hin propagandîstên Erdogan hin pêşketinên li Tirkiyê wek mûcîzeyekê nîşanî me didin û dibêjin, ”dibê meriv înkar neke, hela carê bala xwe bidinê hukûmeta AKP-ê di 11-12 salan da Tirkiye ji ku anî ku”, efendim berê Tirkiye nizanim çawa bû, nuha çiqasî bi pêş ketiye…

Rast e, Tirkiye bi paş da neçûye, di hin waran da bi pêş da çûye û ev jî normal e, tiştekî diyalektî k e…
Deh, donzde(10-12) sal berê Kurdistana başûr wêran bû, otêlek paqij meriv lê rakete tunebû, lê îro bûye wek cinetekê, deh salên din belkî jî bigihîje mistewa Swêd.

Heta bîst sîh(20-30) sal berê Koreya başûr ji birçîna dimir, lê îro ji Îspanyayê, Portekîzê, Bûlgarîstanê, Yûnanîstanê û ji gelek welatên din yên Ewrûpayê pêşdatir e.

Yanî gava welatek ne di şerekî mezin da be û şertên der û hundur di lehê hukûmetê da be, ew welat helbet ewê bi pêş keve. Ev ne mûcîzeya Erdogan e, jê ra li hev hat. Lê li alî din camêr bûye Ataturkê duyem, bi tena aerê xwe Tirkiyê îdare dike. Hukûmet, partî û hemû wezîr di rastiyê da fasafîso ne, heta ew qebûl neke, emir nede, okey neke kes nikane tu jahrê jî belav bike…

XXX
Bala min lê ye hin kurd baş şûrkêşî û paşmêriya Erdogan dikin, feqîra ji nan û kursiyên xwe ditirsin.
Ditirsin ku bi ketina Erdogan ra nanê wan jê qut bibe, kursî û karên wan yên bertîla AKP-ê ji dest wan here..

Loma jî dixwazin Erdoganê 10 hezar siyasetmedarên kurd ev 4 sal in di zindana da dirizîne, Erdoganê ev du sal in qatilên Roboskê eşekere nake, Erdoganê ji dê û bavên 34 zarokên kurd uzrê xwe naxwaze, Erdoganê gav û saetê dibêje, ”yek milet” û ”li Tirkiyê mesela kurd nemaye, mesela terorê heye” wek dilxwazekî çareserkirina mesele kurd bifroşin me.

Li gorî wan, cimata Gulen û muxalefet ji bo ku Erdogan dixwaze mafê kurdan bide loma êrîşê dibin ser. Mesle genedeliyê, bertîlxwariyê, milyonên di qutiyên solan da hemû derew in.

Xwedêgiravî sebebê van êrîşên ser hukûmetê yên esasî dijminatiya kurd ye, naxwazin Erdogan mesela kurd çareser bike, loma ev komlo çêkirine.
Ji xwe Erdogan jî ji bo ku ji xwe ra piştê çêke eynî vê derewê û vê demagojiyê dike…

27 december 2013

Piştgiriya Erdogan ne karê kurda ye


Min berê jî got, lê ez dîsa jî dubare bikim, bi qasî xuya dike li Tirkiyê şerê nabêna diz, bertîlxur û çeteyan ewê dom bike. Ji ber ku dizî û talanên pir mezin li ortê heye û Erdogan mecbûr e her babet bêqanûniyê û dîktatoriyê bike ji bo ku serî negihêje wî. Çimkî navê lawê wî jî ji bo girtinê derbas dibe.

Yanî şer mezin e û ewê dom bike. Pir ne dûr e gelek kesên din jî ji AKP-ê îstîfa bikin. Û ev jî tê wê maneyê ku hukûmet dikane bikeve ya jî here hilbijartineke zû.

Loma jî ketina hukûmetê û hilbijartineke zû, berî 2015-a di rê da ye.
Di dîroka cumhûriyetê da bêyî Ataturk, tu serokwezîr bi qasî Erdogan otorîter û dîktator nebûye. Loma jî ewê li bela xwe rast were, ji ber ku har bûye, xwe wek padîşahekî dibîne û dixwaze Tirkiyê jî wisa îdare bike…

XXX
Li Wan û Qersê vê sibehê dîsa avêtine ser malên kurdan û 16 kurd girtine bin çavan. Ev demeke dîsa dest bi girtin û terorê kirine.

Her cara ez di medyayê da xeberên girtinan dixwînim ez tavilê xwe dixim dewsa girtiyan û xemgîn dibim.

Vê hukûmeta zalim jiyan li kurdan kiriye zindan, her roj bi zereqa rojê ra ewê bigre ser malên kurdan û xelkê ji nava nivînên wan rake û bi lextan bajon erebeyan. Ev teroreke dewletê ya sîstematîk e, dibê tu kurd xwe rehet û azad his neke, tirsa dewletê tim di dilê wî da be…

Ez baş nizanim li hemberî vê terora daimî meriv dikane çi bike û çi neke. Lê wek kurd bi vê zulmê ez pir nerehet im û pê diêşim. Tiştê ez dizanim dibê hemû kurdên bi xîret û xwedî ûjdan li hemberî vê zulmê derkevin û rayên xwe nedin van zaliman.

Min îro defterek dema kêmaqliya xwe dît



Min îro dûzanek nuh da salonê, ciyê hin kursî û kitêban guhert. Dest bi tasnîfa kitêban kir, yên cot dan alîkî û kitêbên nivîskaran dan kêlek hev. Hîn neqediyaye, lê heta rojek du rojên din wek Osman Baydemir dibêje, ”bi îzna Xwedê” ewê biqede…

Min got bi vêgavê, bi vê dûzanê û cîguhestinê ez têkevim sala nuh. Hey ez nikanim di jiyana xwe da guherînin mezin bikim û gavên mezin bavêjim, qet nebe bi vî hawî, bi sala nuh ra ez dekoreke nuh bidim hundur.

Di dema tasnîfkirina kibêban da ez rastî du defteran hatim. Yek ji sala 1982-a notên ji kitêbên Lenîn û Stalîn yên li ser partiyeke çep ya Lenînîst e.

Deftera din jî rojaneyên nabêna salên 1996-97-a ye. Min deftera notên ji kitêbên Lenîn û Stalîn avêt û ya rojaneyê hîşt, gava wexta min çêbû ezê bixwînim.

Wisa diyar e deftra notên 1982-a ya dema kongrê û perçebûna me ye. Min li ser karekter û disîplîna partiyeke çep gelek not, bi taybetî ji Lenîn girtine.

Yanî meriv dikane bibêje notên ji dema kêmaqiliya min in. Ji dêlî ku ez welatê xwe, civata xwe, dîroka xwe ya siyasî nas bikim, bixwînim, analîz bikim, ez çûme di kitêbên Lenîn da li çareyê geriya me. Navê vê kêmaqlî ye. Helbet ne min tenê, wê demê her kesî wer dikir. Ji dêlî ku em partiyên li gorî realîteya welat û miletê xwe ava bikin, me partî û îdeolojiyên Lenîn û Mao texlît dikir, di kitêb û îdeolojiyên wan da li çareyê digeriyan.

Ya rast aqilê me yê wê demê têra rakirina barê em ketibûn nedikir. Barê me giran, aqilê me sivik bû…

Me hewil dida, her babet fedekarî dikir, lê têrê nedikir û ji xwe loma jî em wek partî bi ser neketin, belav bûn.
Li ser vê meselê îşev hewqas bes e…

26 december 2013

Tirkiye dîsa li bin guhê hev dikeve


Rojekê Xoce Nesredîn hinek tirşî teze li kerê xwe yê meşhûr kiriye û ji bo firotinê daketiye kuçe û kolanan û dest bi bangkirinê kiriye:
-Tirşîîîîîîîî, tirşîîîîîîîîîîî…
Hîn wî neqedandiye, kerê wî jî pê ra dest bi zirinî kiriye:
-Zirrrrrrrrrrrrr, zirrrrrrrrrrrrrrr…
Bîstek çûye, Xoce Nesredîn careke din dest pê kiriye:
-Tirşîîîîîîîîîî, tirşîîîîîîîîîîîî…
Ker dîsa zirya ye:
-Zirrrrrrrrrrr, zirrrrrrrrrrr…
Li ser vê, Xoce Nesredîn hinekî bi hêrs hefsarê wî hejandiye û gotiye:
-Nuha vê tirşiyê ez difroşim ya tu?
Li Tirkiyê nuha kî ”tirşiyê” difroşe, kî tirşîfiroş e ne diyar e…

XXX
Serokwezîr Erdogan di kabîna xwe ya nuh da guhertinek mezin kir, tam 10 wezîr ji wezîfê girt.
Lê bi dîtina min ne 10 wezîran, hemû wezîran jî biguherîne ferq nake, çimkî çerxa sîstemê li ser gendeliyê û bertîlan ava bûye, sîstem ne demokratîk e. Kî dewletê digre destê xwe wek şîreketa xwe bikar tîne. Loma jî di nava vê dewleta bi metodên mafya tê îdarekirin kesên paqij pir kêm in.

XXX
Însan dikane bibe hertişt, zengîn be, xwedî meqam û hêz be, hunermend be, nivîsakar be, ev hemû mimkûn in, lê her kes nikane bi însan be, însaniyet nabe nesîbê herkesî…

XXX
Sinet, bi texlîtkirin sinetkar ya tiştan dixuliqe. Sinet li gorî çi çawa texlît dikin ji hev cihê dibin. Edebiyat tevgerên însên û tiştan bi gotinê(bi peyvê), muzîk bi deng, risim bi reng texlît dike…
///Arîsto

25 december 2013

Tirkiye welatê çeteyan


Heger min bi xwe bikanîbûya û li xeberên tirkî û yên ser Tirkiyê guhdarî nekira bawer bikin minê pir û pir rehet bikira. Lê ez bi xwe nikanim.
Ji derve meriv baştir dibîne, meriv dikane bi xelkê ra miqayese bike. Bawer bikin Tirkiye bi hemû siyasetmedar û dezgehên xwe ve welatekî ”komara mûzan” yê herî kewaşe ye, herî vala ye.

Ez hêvî dikim kurd rojekê berî rojekê ji vî welatê mafayayê û ji van siysetmedarên çete xelas bibin…
XXX
Erdogan taktîka, ”parastina herî baş e êrîş e” bikar tîne, ji bo ku pêşiyê li hin operasyon û îfşayên din bigre, bênabên êrîşî der û dora xwe dike.

Dibêjin ”Eyşik e, ji xwe bi şik e”, Erdogan dizane wî û hukûmeta wî çi dizî, çi sûc û firildaqên mezin kirine. Wezîrên diz û bertîlxur jî tu tişt bi serê xwe nekirine, bi îhtîmaleke mezin wan jî para xwe girtiye. Û ev jî normal e…

Ji xwe heger Erdogan li pey merivê ”paqij” bûya yekî wek Muamer Guler nedikir wezîrê karûbarê hundur; wek tu gur bikî şivanê berxan. Guler gur e, bigihîje kîjan berxî helbet ewê perçeperçeyî bike…
Çimkî tebîeta wî ev e…

XXX
Serokwezîr Erdogan ji bo operasyona li hemberî çend wezîr û brokratkên bertîlxur gotiye, ”Ev ne li dijî AKP-ê tenê, li dijî 76 milyonî ye” yanî li hemberî hemû gelên Tirkiyê û Kurdistanê ye…

Min di jiyna xwe da gelek diz û bertîlxur dîtin, lê ev cara pêşî ye ez bertîlxurekî wiha bêrû dibînim. Mêrik îfşakirina diziyê û çeteyan dixwaze wek komployeke li hemberî Tirkiyê bifroşe me…
Bi navê Xwedê diz jî êdî ne dizên berê ne…

XXX
Min nuha di xeberan da guhdarî kir, li Batmanê ceyran tuneye, xelk di tariyê da ye. Ji ber tunebûna ceyranê xelkê hukûmet protesto dikir.

Esas ne li Batmanê tenê, li Diyarbekrê, li Ruhayê, li Mêrdînê û li hemû bajar û qezayên di destê BDP-ê da ya jî li bajarên ku tevgera netewî lê xurt e eynî tişt e, bi qutkirina ceyranê kurdan ceza dikin, zulmê li kurdan dikin.
Sal donzde meh, havîn, zivistan eynî tişt e, li Kurdistanê ceyran tuneye. Ceyrana kurdan nadin kurdan.
Li yek bajerekî Tirkiyê jî gelşeke wiha daimî tuneye, qeza ne têda ceyran tu carî nayê birîn.

Lê li Kurdistanê, li bajarên kurdan her roj ceyran tê qutkirin, di vê sar û sarmayê da Batman di tariyê da ye, Wêranşar di tariyê da ye…
Ev yek jî nîşan dide ku ev dewlet, ev hukûmet bi çavê neyar li kurdan dinêre. Li çi heyf ku gelek kurd vê yekî hîn jî fêm nakin, qabûl nakin…

XXX
Di rojên pêş da li Kurdistanê kî zêde kurdayetiyê û doza Kurdistanê bike ewê xurt bibe. Kurd êdî ji hevalên tirkan û hevaltiya tirkan heznakin…

Husên bi Xwedê tu merivekî ”fêsad î û ji fêsadiyê hez dikî”. Tu çima wiha meselê diramatîze dikî? Min ji xwe ra henekek kir. Wek hevalên din ez jî ji hevaltiya xwe avêtim. Ji ber ku kêfa wî ji nivîsên min ra nedihat ez ji heavltiya xwe derxistim…

24 december 2013

Êdî tu kes nikane rê li ber dewletbûna kurdan bigre


Ev 50 sal in kurd li Kurdistana Rojhilat û Başûr û 30 sal in jî li Kurdistana Bakur ji bo azadiya xwe şerê çekdarî dikin, xebata legal ya siyasî hîn jî kevintir e.
Vê xebata dûr û dirêj û îstîkrara di xebat û micadelê da li dinyayê û li herêmê giranî û îtîbareke mezin daye kurdan.
Kurd li herêma xwe êdî hêzeke xurt û mezin in û herkes hesabê wan dike. Êdî kes nikane kurdan nebîne û tune bihesibîne. Êdî dijminên me jî û hêzên navnetewî jî wek berê me biçûk nabînin.
Ev guherîna fikrî pir û pir muhîm e, dîrokî ye û me nêzî azadiyê dike.
Li alî din kurd jî, hêzên kurd jî êdî xwe biçûk û bêhêz û bêçare nabînin. Baweriya kurdan bi wan û bi serketinê zêde bûye.
Kurd serketinê, azadbûnê û dewletbûnê êdî ne wek xeyaleke dûr, wek hedefeke nêz, daxwazeke realîst û mimkûn dibînin.
Ev baweriya bi xwe û bi serketinê destpêka, merheleya berî azadiyê ye…

XXX
Çîroka qazê
Mêrik di pacê ra li derve nêrî û ji hevalê xwe ra got:
-Wa ye îro dinya ewr e…
Hevalê wî bi hêrs got:
Hahaaa, yanî tu min ra dibêjî tu qaz î…
Mêrik her çiqas got heyran, weleh min ji te ra negotiye tu ”qaz î”, min got îro dinya ewr e, lê pere nekir, hevalê wî tim di ya xwe da israr kir.Got: -Gotina îro dinya ewr e, tê maneya tu ji min ra dibêjî ”qaz”! Gava dinya ewr be baran dibare, gava baran dibare av dibe gol û di golê da jî qaz ajnê dikin. Yanî ev jî tê wê maneyê te ji min ragot ”qaz”!
Hin dostên dilsoz û hevalbendên PKK-ê jî ji ber ku xwe tenê kurd dibînin, loma jî meriv çi rexneyê li kurdan bigre tavilê digrin ser xwe û dibêjin, ”te ji me ra got hûn qaz in…”

XXX
Li Kurdistana bakur di warê legal da plûralîzm hêdî hêdî dikeve siyaseta kurdan. Ev jî pêşketineke baş e. Kurd ji nuha û pêda li hemberî dewleta tirk û partiyên tirkan êdî ne mecbûrî alternatîfekê û piştgiriya partiyekê tenê ne. Li Kurdistana bakur partiyên xwedî program û îdeolojiyên cihê dadikven qada siyasî û hîn jî ewê dakevinê.
Êdî însan dikanin li gorî bîr û bawerî û daxwazên xwe yên siyasî piştgiriyê bidin partiyekê.
Partî jî êdî li gorî program û hedefên xwe ewê herin ba gel û ji gel piştgiriyê bixwazin. Yanî di siyasetê da jî ewê reqabet çêbibe û reqabet jî baş e.
Bi dîtina min ev pêşketineke baş e, ji bo xurtbûnê û girtina piştgiriya gel, partî û siysetmedar jî ewê baş ji hev bigerin û kî çi dixwaze, kî ji bo çi piştgiriyê dide kê ewê zelatir bibe…

Tiştê min ji dîroka kurdan fêm kir...


-Tiştê min ji dîroka kurdan fêm kir, bêtifaqî û berberiya wan bûye sebebê bindestiya wan. Hinekan ev yek fêm kiriye, lê ne bi piranî...

-Bi qasî ku kurd tenezulî dijmin dikin, bi qasî ku ji ber dijminên xwe dadixwin, hewqasî tenezulî hev bikin û ji ber hev daxwin yekîtî çêdibe.

-Bi qasî ku kurd xurtên hev in hewqasî jî xurtên neyarên xwe bûna nuha ne bindest bûn.

-Bi qasî ku kurd qatilên xwe, îşxalkarên welatê xwe efû dikin nîvê wê hevûdu jî efû bikirana nuha em ne bindest bûn…

-Bi qasî ku kurd dîroka dijminên xwe dizanin dîroka xwe jî bizanîbûna nuha her kurd kurdperwerekî temam û bêqusûr bû.

-Bi qasî ku kurd zimanê dijminê xwe fêr dibin zimanê xwe jî fêr bibûna nuha bi hezaran alim, edîb, nivîskar û dîroknasên me hebûn.

-Yanî em ji xelkê ra masiyan û ji xwe ra jî kûsiyan digrin û weselam.

-Ma di bextê we da tiştê min gotine ne rast in?

XXX
Hunermendê bi nav û deng Dilovan di heyvpeyvîna xwe ya bi Rûdawê ra gotiye, ”Ger ez Ermenî bûma, qîmeta min wê bêhtir bûya.”

Hunermendê hêja sedîsed rast gotiye, li ba kurdan xerîb(tirk, ereb û faris) tim bi qîmettir in.
Bavê Dilovan jî û Dilovan bi xwe jî ji muzîka kurdî ra ji Aram kêmtir xizmet nekirine. Lê ne Dilovan û ne jî Bavê wî Reşîdê Baso bi qasî Aram nayên naskirin.

Gava hunermendekî tirk straneke kurdî çewtomewto dibêje, kurd qiyametê radikin, di medya sosyal da bi rojan belav dikin, pesnê wî didin.

Lê kes qedir û qîmetê nade hunermendekî wek Dilovan mezin. Ji xwe zêde kes wî nas jî nake. Ez di facebookê da kêm caran rastî parvekirina straneke Dilovan têm. Bêguman ev bêwefayî ye…
Lê li alî din bi hezaran stranên tirkî parve dikin, reqlama wan dikin.
Çimkî ”gîha hewşê tahl e” …

XXX
Her du encumenên kurd yên Kurdistana rojava (encumena Niştimanî ya Kurd li Sûriyê - ENKS û Meclîsa Gel a Rojavayê Kurdistanê-MGRK) piştî gotûbêjên dirêj protokolek mişterek îmze kirin.
Ser xêrê be û çavê hemû kurdan ronî be. Em mecbûr in li hev bikin.

XXX
Gava yekî ji we ra got, ”tu merivê Îsraîl î, tu ajanê Îsraîl î”, dibê hûn bizanibin ku ew li dijî azadiya kurda ye, ew li dijî avabûna Kurdistanê ye, ew dixwaze kurd tim di bin destê tirkan da bimînin…

23 december 2013

Ez û Noel


Erê erê, vaye Noelek(jul)din jî hat, salek din jî li ber qedandinê ye. Em salek din jî kal û pîr bûn.
Piştî du saetên din kar diqede û wek herkesî ezê jî berê xwe bidim mal. Sibe êvara Noelê û dusibe jî roja Noelê ye. Stockholm dîsa ewê du rojan xir û xalî bibe. Swêdî dîsa ewê du rojan ji malên xwe dernekevin û heta dibin term vexwin, şer bikin û li jinan xin…

Loma jî gelek zarok û jinên swêdî ji Noelê nefret dikin, dixwazin jê birevin…

Neyse, ez dev ji swêdiyan û problema wan ya civakî berdim û vegerim ser plan û programa xwe ya Noelê.
Weleh îsal em bi derekê da jî naçin, ez û Hêvî xanim emê li malika xwe serê xwe bidin ser hev û hinekî qala pêşeroja xwe bikin. Belkî hinekî bixwînim û dûzaneke nuh bidim hundur.

Heger xaniyê me yê Wêranşarê biqediya belkî me biçuya bidîta, lê wa ye derew derket. Xwedêgiravî mutahît ewê heta serê salê teslîmî me bikira, lê vir derket, ma havînî. Ku havînî jî derew dernekeve baş e.

Yanî ev xeyala min jî hîn di serî da qurçimî. Bi vê yekê ez pir xemgîn bûm…
Ji bo min soz pir muhîm e, meriv soz da dibê soza xwe bicî bîne. Dema soz nayê bicîanîn ez pir pê diqeherim. Lê qahra min pere nake. Însan derewan dikin û hevûdu dixapînin.

Lê yê min tim wiha ye, kabê min tu carî mîr nayê, tim kerkî tê, dim dibê eksiyek derkeve…

XXX
Hunermendê bi nav û deng Dilovan di heyvpeyvîna xwe ya bi Rûdawê ra gotiye, ”Ger ez Ermenî bûma, qîmeta min wê bêhtir bûya.”
Hunermendê hêja sedîsed rast gotiye, li ba kurdan xerîb(tirk, ereb û faris) tim bi qîmettir in.

Bavê Dilovan jî û Dilovan bi xwe jî ji muzîka kurdî ra ji Aram kêmtir xizmet nekirine. Lê ne Dilovan û ne jî Bavê wî Reşîdê Baso bi qasî Aram nayên naskirin.

Gava hunermendekî tirk straneke kurdî çewtomewto dibêje, kurd qiyametê radikin, di medya sosyal da bi rojan belav dikin, pesnê wî didin.

Lê kes qedir û qîmetê nade hunermendekî wek Dilovan mezin. Ji xwe zêde kes wî nas jî nake. Ez di facebookê da kêm caran rastî parvekirina straneke Dilovan têm. Bêguman ev bêwefayî ye…
Lê li alî din bi hezaran stranên tirkî parve dikin, reqlama wan dikin.
Çimkî ”gîha hewşê tahl e” …

XXX
Şerê Erdogan û Gulen di rojên pêş da ewê gurtir bibe. dibê em kurd nebin şûrkêşî tu aliyî. Bira hevûdu bixwin, bira sextekariyên hev eşkere bikin, ji me ra baş e. Dijminê baş û xerab tuneye, dijmin dijmin e. Ew çiqasî zeîf bin ji bo me hewqasî baş e. Dibê em daxwazên xwe û hebûna Kurdistanî bi wan bidin qebûlkrin.

22 december 2013

Wêranşar dîsa ket xewna min


Do bi şev Wêranşar dîsa ket xewna min, lê dîsa Wêranşara kevn, Wêranşara 34 sal berê... Eynî kuçe û eynî kolan bûn. Însan jî yên berê bûn. Hertiştwek 34 sal berê bû...

Ji ber ku Wêranşar tim di bîr û xeyala min da ye loma jî tim dikve xewna min. Lê tim jî Wêranşara kevn e, ez tu carî Wêranşara nuh, bajarê nuh nabînim.

Qey ji ber ku ya di dil, meju û hafiza min da cî girtiye Wêranşara kevn e loma. Wêranşara nuh ji alî mîmariya xwe ve tu têkiliya wê bi Wêranşara kevn tuneye. Loma jî ez Wêranşara nuh nas nakim, loma jî tu carî nakeve xewna min.

Bajarê 34 sal berê min dilê xwe lê hîşt, min zarokatî û xortaniya xwe lê borand, ez lê ketim hefsan û min lê kurdayetî kir ew tê xewna min.

Û ev heqê wî ye jî...
Wêranşara nuh bajarekî sunî û sentetîk e, hemû mîrat û şopên dîrokî jê hatiye paqijkirin, loma jî dilê min neketê û loma jî tu carî nakeve xewna min..

XXX
Siyaset jî babetekî tîcaretê ye, ji bo serketinê dibê meriv cesûr be û rîskê bigre çavê xwe.
Siyasetmedarê cesûr hereket neke û rîskê negre çavê xwe nikane xurt bibe, nikane bibe hêz.

XXX
Meriv ajnêberiyê di avê dafêr dibe, ji bo meriv bibe ajnêberekî baş dibê meriv têkeve avê…

XXX
Belkî ji dêlî min ve te bibe
Xoce Nesredîn nexweşekî bêhal bû, ketibû ber sikratê. Ban xanima xwe kir, got:
-Xanim, rabe kincên xwe yên herî xweşik li xwe ke, porê xwe şeh bike, biskên xwe bade, xwe baş bixemilîne, misk û emberê bi ser bejn û bala xwe xwe da ke û dû ra jî were li ber serê min rûne.
Jinikê got:
-Wî li min porkurê, ma qey tu xirifî ye, tu di vî halî da ezê çawa rabim xwe bixemilînim?
Xoce got:
-Xanim ez dibêjim çi tu wer bike, gava ezraîl hat, belkî te biecibîne û ji dêlî min ve te bibe…

Aqilê te hebe tu yê bazdî golê


Xoce Nesredîn(Meleyê Meşhûr)rojekê li çolê ji xwe ra hinek qirş û qal topkir û li kerê xwe yê meşhûr kir û berê xwe da malê. Bi rê da aqilek hatê, ji xwe ra got:

- Gelo qirşên şil jî wek yên hişk dişewitin ya na û rabû hestê xwe derxist û agir bi qirşên li ser pişta kerê xist.
Agir tavilê bi qişan ket û pêl bilind bûn. Kerê feqîr cunî bû, ta tîzikan û bi çolê ket. Xoce bi pê ket û bi dengekî bilind qîriya:
-Kuro aqilê te hebe tu yê bazdî golê, golê…

XXX
Helbet têkiliya kiritîka edebî û azadiyê bi hev ra heye, li dera azadî lê hebûye krîtîk jî wek beşekî edebî bi pêş ketiye.
Ji xwe ne tesaduf e ku krîtîka edebî li Xerbê û mazîh û hîcîw jî li Şerqê bi pêş ketiye. Ji ber ku li Xerbê însan azad in, natirsin loma jî diwêrin fikir û dîtinên xwe vekirî bibêjin.

Lê ji ber ku di civatên Şerqê(Rojhilat)da azadî tuneye, baş bi pêş neketiye loma jî însan fikir û dîtinên xwe bi sembolan, bi riya hîcwê û û mîzahê yanî bi êrêfî, bi hawakî sergirtî tînin zimên.

Gava însanek bi qîmet û giringîya krîtîka edebî hesiya dibê li gorî wê jî hereket bike, li gorî wê fikir û raya xwe bibêje. Lê ne tenê bibêje, di praktîkê da bike jî…

Axaftina bi gelemperî, abstrakt rehet e, ya muhîm axaftina li ser nivîskarekî kurd û li ser berhemekê ye.
Yanî gava meriv bi giringî û rastiya krîtîka edebî hesiya dibê meriv bike jî…

XXX
Gava ferdê miletekî bindest nexwaze bibe xwediyê dewleteke milî, wek koleyê ku azadiyê nexwaze, bixwaze tim kole bimîne…

XXX
Hin kurd li ser navê ”enternasyonalîzmê” dibêjin, çima li dinyayê ewê sînor hebin, çima hemû erd, maden, derya, çiya û av ewê ne yên herkesî bin?
Rahîştina kevirê mezin elametê neavêtinê ye...
Li dinyayê çawa ku bav û diya herkesî ne yek e, herkes xwediyê dê û bavekî ye, her wisa her miletek jî xwediyê axekê, xwediyê welatekî ye.
Ne dê û bavê xelkê dikanin bibin dê û bavê meriv û ne jî welatê xelkê dikane bibe welatê meriv…
Kesê bêdê û bav sêwî û kesê bêwelat jî bindest e…

21 december 2013

Çîroka Bekirê dîn


Ji roja roj da ye halê Tirkiyê ev e, carnan biçûk û carnan jî mezin lê şerê nabêna çete û bertîlxuran tim heye. Yek zora yekî dibe, dû ra yekî din jî zora wî wî dibe û ev yek li ser vê mînwalê dom dike.
Lê Tirkiye tu carî nebû dewleteke domokratîk û şefaf. Yanî ne himam guherî û ne jî tas…

Dibêjin yê feqîr mir, ji bo şuştinê û definkirinê mele nedîdtin. Vir da çûn, wê da çûn mele tuneye. Bala xwe danê ku li ber dîwarekî Bekirê dîn rûniştiye û şeraba xwe vedixwe. Bi destê Bekirê dîn girtin û birin mirî pê dana şuştin. Bekir piştî meyt şuşt devê xwe kir guhê wî di guh da kir pistepist. Cimatê meraq kir, gotin ma te di guhê rahmetî da çi got?
Bekir got:
-Min jê ra got, nuha tu yê herî dinya wî alî, ewê ji te halê dinyayê bipirsin, bibêjin li dinyayê çi heye, çi tuneye? Tu yê bibêjî weleh Bekirê dîn bûye mele, wê demê ewê fêm bikin dinya di çi halî da ye...

XXX
Efendim operasyon hêzên derve kir,
lobiya faîzê kir,
lobîya mesîhiyan kir,
lobiya cihûyan kir,
taşaronên hundur kir,
çeteyên di nava dewletê da kir,
hin xêrnexwazên Tirkiyê kir…
Yanî dawiya hêzên li pişt operasona rişwetê nayê, gelek dewlet û hêzên derve û hundur qela xwe kirine yek û ji bo xistina Erdogan ev operasyon kirine.
Baş e em ferz bikin ku ev îdîa hemû rast in, lê sûcê dizan jî qet tuneye, ma ew milyonên li malan di nava qutiyên solan da hatin girtin jî derew e?
Lê li gorî serokwezîr Erdogan sûcê dizan û zarokên dizan qet tuneye, ew bûne qurbanê komployeke navnetewî…
Dîsa eynî çîrok e, heta nuha hemû hukûmetan û hemû diz û çeteyan tim wiha gotine, dizî û talanên xwe tim bi tiliyên derve, bi komployan parastine…
Erdogan jî eyn tiştî dike, ji dêlî ku biçe ser dizan, demagojiyê dike, hedefên şaş û xeyalî nîşanî gel dide…
Ev ”dewleta” ku di nava dewletê da bûbû dewlet heta do merivên we bûn, bi saya hîmayeya hukûmete we bûn xwediyê vê hêzê. Ma hûn kê dixapînin….

AKP-ê qelîteya bertîlê bilind kir

Bi rastî jî wezîrên AKP-ê yên bertîlxur ”hêjayî teqdîrî”(!) ne, mêrikan ne kurtêlxur in, tu carî tenezulî pereyên nanekî nekirine, tim pereyên mezin, milyon dolar girtine.

Yanî dibê di bertîlxuriyê da jî qelîteyek hebe, dema merirv xwe rezîl kir, dibê ji bo pereyekî mezin rezîl bike.
Tirkiye welatekî ecêb e. Li welatê xelkê dema diz, mafya û çete tên girtin tewqîf dibin, lê li Tirkiyê eksê wê bû, dizan û çeteyan pûlis ji karên wan girtin.

Ev jî xusûsiyeteke Erdogan e, dibê dizin wî neyên girtin. Çi pûlis, çi sawcî, kî dizin Erdogan bigre malik lê divirite…

XXX
Piştî eşkerebûna vê sosireta bertîlê îşê hukûmetê pir zor e û bi îhtîmaleke pir mezin ewê perçe bibe. Ji ber ku diz, çete û bertîlxur ne ev çar wezîr tenê ne, pir in. Ev perçebûn her ku here ewê zêde bibe. Ewê nuha bertîlxuriya hin wezîrên din jî derxin. Yanî ev hevîr ewê hîn gelek av hilkuşîne…

Lê ya xerab alternatîfa hukûmetê jî hîn tuneye. Lê dibe ku di vê mij û dûmanê da hin alternatîfên nuh derkevin.

XXX
Wek Heyder Diljen jî gotiye, bi rastî jî ji ber gendelî, bertîl û rişwetên bi milyar dolaran yên li Tirkiyê ketine bêrîka wezîr û zarokên wezîran serê dinyayê tevlihev bûye, li hemberî reqemên hewqasî mezin dinya gêj bûye û nizane çi dike…

Li dera dibê germ be dike zivistan, pûk û tozan û berfê dibarîne û li dera dibê sar be dike buhar.
Min bîstek berê li rapora hewayê nêrî, li bajarê min Wêranşrê di binê sifirê 16 derece sar e û li Stockholmê jî di ser sifirê ra 3 derece germ e.
Meriv matmayî dimîne…
Ez fêm nakim meriv çawa diwêre bertîlên hewqasî pir, hewqasî mezin ji xelkê bigre?
Yek reqemên hewqas mezin wek bertîl teklîfî min bike, ji tirsa ewê dilê min bisekine…
Tobe tobe, ev wezîrên Erdogan bi rastî jî dikanin deve tevî hawidê wî daqultînin û zikê wan jî nenepixe…
Bi rastî jî mêrikan mezin dilîzin û loma jî pariyên mezin dadiqultînin...

19 december 2013

Çîroka du kûsiyan


Dibêjin rojek hat li wekatê kûsiyan av nema, hemû gol û çem miçiqîn. Hemû kûsî li hev kom bûn û li ser çareyekê peyivîn. Nizanîbûn ewê bêav çi bikin û bi kuda herin. Ji her kûsiyekî dengek derdiket. Di nava wan da kûsiyekî rîsipî dengê xwe bilind kir û got:

-Hela guh bidin min. Li pişt vî çiyayê hember golek mezin heye. Ku em kanibin xwe bigihînin wir mesele namïne.

Lê hemûyan nikanîbû çiya derbas bikra û xwe bigïhanda pişt çiyê. Di nava wan da yên gelkî kal, yên nexweş û yên biçuk hebûn. Rê dûr bû. Loma jî çûyna hemûyan zor bû. Ya baştir ew bû ku ji nava xwe du hebên herî xort û herî jêjahtî bişînin avê.
Û wer jî kirin, ji nava xwe du kûsiyên xort û jêhatî hilbijartin û şandin avê.

Herdu kûşî ketin rê û çûn, piştî 20 salan gihîştin ser golê. Lê hew pê hesiyan ku ne satilek û ne jî tasek bi xwe ra neanîne. Gotin em çawa bikin, çawa nekin, yekî got:

-Dibê em yek herin satilekê bînin û bira yê din jî li vir li br golê be, ji bo ku kes neyê ava golê nebe û avê neqedïne.
Yê din got rast e:
-Tu here ezê li vir bim.
Yê din got:
-Nabe, ez herim ya tu avê gişî vexwî û biqedînî? Wê demê emê hemû ji tîna bimrin.
-Ez sond dixwim heta tu neyê ezê devê xwe bi avê nekim. Tu herî satilê bîne, ezê li vir li bernde te bim.
Li ser vê, kûsiyek ket rê û çû û yê din jî li wir li br golê ma.

Di ser çûna wî ra 30 sal, 40 sal, 50 sal derbas bûn lê nehat. Dawiya dawî kûsiyê li ber golê got:

-Wiha nabe, ez ji tîna bahecîm. Wisa xuya ewê neyê, belkî bi rê da tiştek heat serî. Belkî hemû ji tîna mirin. Ya baş ew e ez hinek av vexwim, qenekê ez ji tîna nebehecim û nemirim. Bira li dinyayê qira kûsiyan neyê.

Û dû ra jî serê xwe hêdî ka dirêjî avê kir ji bo qultek av ji golê vexwe. Lê hîn devê wî negihîştibû avê, ji nav qamîş û deviyên li kêleka golê xiştînek û dengek hat, got:

-Mêze heger tu wiha bikî ez naçim haaaa!!
Gava bawerî tunebe netîce ev e…

Çete çeteyan îfşa dikin


Tirkiye wek dewlet, dewleteke mafîya ye, wek dewletek mafîa avû bû û heta nuha jî wiha dom dikir.
Heta nuha kê dewlet girt destê xwe û hat ser hukim di demeke pir kin da bi qasî Qarûn dewlemend bû.

Heta 20 sal berê jî Erdogan siyasetmedarekî feqîr bû, tiştekî wî tunebû, lê piştî bû serokê belediya Stenbolê û dû rû ra jî serokwezîr, bû xwediyê katirliyonan. Îro tu kes bi hed û hesabê serweta Erdogan nizane…

Ev yek ji bo piraniya parlamenter, wezîr û brokratên wî jî wiha ye. Loma jî pir ne ecêb e 4 wezîr û bi dehan brokratên hukûmeta AKP-ê ji xelkê bi milyonan dolar û euro rişwet girtine. Ji xwe ew ji bo vî karî bûne parlamenter û wezîr.

Yên rişwet xwarine ne ev herçar wezîr tenê ne, hema hema hemû wezîr vî karî dikin, bi riya bertîlê barê xwe digrin û di nava çend salan da dibin xwediyê qesir û qonaxan.

Ma di nava AKP-ê da kîjan wezîr û parlamnter feqîr e ku? Piştî dewreyek parlamenterî ya jî wezîrî temam e.
Li swêd serokwezîr, wezîr û parlamenterên ev 20-30 sal in di meclîsê da ne pir pir xaniyek û havîngeheke wî heye.

Yanî li Swêd di siyasetê da pere tuneye. Rişweta herî zêde ya xwaruneke luks e, ya bilêta tiyatroyekê ya jî mesrefa tahtîlekê ye... Loma jî kes zû bi zû xwe tevî siyasetê nake.

Ji ber vê yekê ye ev çend sal in partiya Sosyaldemokrat dike nake nikane serokekî baş bibîne. Kes xwe nade ber. Û bi îhtîameleke pir mezin ewê bibe serokwezîr. Lê dîsa jî kes qebûl nake.

Lê li Tirkiyê bira serokwezîrî û serokatiya partiyê li wir bimîne, ji bo muxtariyekê însan bi çewalan pera dirjînin.
Ji ber ku Swêd ne dewleteke mafîa ye, kes nikane piştî 3-4 sal parlamenterî û wezîrî bibe xwediyê milyar dolar…

XXX
Dewleta tirk wek dewleteke qanûnî, medenî û demokratîk ava nebû, bi rê û metodên mafyawarî û li ser talan û xwîna miletên din ava bû.

Loma jî ji roja ava bûye û virda ye di nabêna birêvebirên vê dewleta sicîlxerab û korsan da şerekî mafyawarî yê bênabên heye.
Şerê di nabêna cimata Gulen û hukûmeta Erdogan da jî ev şer e. Ji ber ku dewleta wek rêxistineke mafyayê ye û loma jî destguhertina wê jî bi metodên mafyawarî

18 december 2013

Kurdî tahl e tirkî şîrîn e


Ez nizanim gelo ji ber şansê tirka ye, ya jî ji ber mezinayiya zimanê tirkî ye ya jî di şexsiyeta me kurdanda kêmasiyek derûnî heye loma destê kurdan ji tirkî nabe. Kurdên xwedêgiravî herî kurdperwer û kurdîzan jî ji tirkî qut nabin. Tirkî wek mîknatîzê tim wan berbî xwe ve dikşîne.

Her ku ez vê rewşê dibînim madê min ji tirkî digere, tirkî li ber çavê min dibe marê reş…

Hin xwendevan dibêjin kurd mecbûr in, rast e, li Tirkiyê carnan meriv mecbûr e. Ez viya dizanim û qebûl dikim.
Lê ez qala rewşên mecbûrî nakim, ez qala rewşên nemecbûr dikim. Mesele kurdek ne mecbûr e bi tirkî ji min ra bibêjê ”merheba”! Dibê bi kurdî binivîse.

Hin nivîskarên kurd piştî 30-40 sal nenivîsîna bi tirkî ji nuh ve li tirkî baniyan e û dest bi tirkî kirine. Tew yek heye berê qet bi tirkî nenivîsî bû lê nuha wa ye wî jî dest bi tirkî kiriye, dixwaze tirkî fêr bibe.

Ez di facebokê da dibînim, kurdên ku meriv, dost û hevalên hev in û herdu serî jî kurdî baş dizanin lê dîsa jî ji hev ra bi tirkî dinivîsin. Facebook ne dahîreyeke Tikriyê û ne dikaneke tirk e û kesên em jê ra dinivîsin jî ne tirk in, bi kurdî dizanin.

XXX
Kurmê darê ne ji darê be dar narize. Belkî kurmê dara Erdogan jî tevgera Gulen be. Bêyî Gulen kes nikane zora Erdogan bibe…

XXX
Şêwirmendê Erdogan Yalçin Akdogan derbarê şerê nabêna Erdogan û cimata Gulen da gotiye, ”Em hemû heta qirikê ketine pîsiyê, heger em şerê hev bikin, hûnê jî, emê jî mehû bibin…!

Dogan baş dizane herdu seriyan jî bi hev ra çi jahr belav kirine, loma jî dixwaze şer kûr nebe.
Lê ewê kûr bibe, çare tuneye, Erdogan ewê li bela xwe rast were. Ji ber ku pir stûr bûye…

XXX
Siyaseta kurd kiritîkê qebûl nake, ya tu yê jê ra bi şeqşeqçî û şelaf bî ya jî tu dijmin î.
Edebiyata kurdî jî wisa ye, ya tu yê reqlamcî û propagandîstê wî bî ya jî tu nezanî, tu xêrnexwaz î.

Lokman Ayabe li ser minaqeşeya Remezan Alan û Ferzan Şêr "gotiye, ”Sal bûyê 2013 lê hê jî di edebiyata kurdî de kes nikare ji kesî re bibêje; "birako kumê te xwar e."

Lokmanê hêja, yê ji nivîskarekî ra bibêje ”kumê te xwar e”, nivîskar jî jê ra dibêje, ”yê te jî devê texwar, kesê devxwar nikane ji xelkê ra bibêje kumxwar…
Te fêm kir…
Sebebê vê yekê jî kes kesî naecibîne…

17 december 2013

Kerê di bîrê da


Rojekê li gundekî kerê gundiyekî di bîreke miçiqî werbû. Heywanê kerr û lal di bîrê da bi saetan li ber xwe da, bênabên ziriya ji bo ku hinek pê bihesin û werin gazî û hawara wî.

Piştî demekê axirê xwediyê wî pê hesiya û çû ser devê bîrê.
Mêrik bala xwe dayê bîr pir kûr e û heywan jî di halekî perîşan da ye. Fêm kir ew bi tenê nikane heywîn ji bîrê derxe, loma jî bazda çû nava gund, ji gundiyan alîkarî xwest.

Gundî bi hev ketin çûn ser bîrê, ji bo xelaskirinê hinekî li ber xwe dan, lê bi ser neketin.
Dû ra bi hev şêwirîn gotin, heywan ji xwe wa ye di halekî xerab da ye, nuha gelek êşê jî dikşîne û belkî nigên wî jî şikiya bin. Heger ew xelas bikin jî êdî ewê bi kêrî tu karî neyê.

Loma jî biryar dan ku heywîn xelas nekin, ji dêlî wê ve axê bavêjin ji ser da, bîrê dagrin û heywîn jî di bîrê da bihêlin.
Her yekî bêrek, tiştek bi destê xwe xist û ax avêtin ji ser heywîn da, bi vî hawî dest bi dagirtina bîrê kirin.

Her ku wan ax ji jorda diavêtin ji ser heywîn da, heywîn jî tim xwe ji axê dawdişand û ax di bin wî da kom bû.

Wan ji jor da ax bera ser heywîn didan û wî jî tim xwe dihejand, ax ji ser xwe dawdişand. Ax tim di bin wî da kom dibû û ew jî pê ra bilind dibû.

Bi vî hawî, bi xêra axa di bin wî da kom bûbû, ew hêdî hêdî berbî jor ve bilind bû. Û dawiya dawî bîr tije ax bû û ker jî ji bîrê derket.

Gundî bi vê yekê matmayî man, fêm nekirin bê ker çawa ji binê vê bîra kûr hêdî hêdî bilind bû dû ra jî derket jor…

Belê, hûn bala xwe didinê, ker bi kertiya xwe di binê bîreke kûr da jî dest ji ber xwe berneda û bi saya liberxwedana xwe ji bîrê derket û xelas bû...

Di jiyanê da, di şertên herî dijwar da jî dibê meriv tu carî teslîmî şertan nebe û dest ji berxwedanê bernede.
Berxwedan jiyan e.

Dewleta tirk kurdan wek neyarê xwedibîne

Huqûqa li Tirkiyê hertim bi çavê neyar li kurdan nêriye û gava fersend çêbûye kurd tim wek neyaran mahkûm kiriye.
Ev, do jî wiha bû û îro jî wiha ye.

Li hemberî texliyenebûna parlamenterên BDP-ê hin îtîrazên ji alî hukûmetê ve tê nîşandan demagojiye, rîyakarî ye.
Parlamenter û bi hezaran siyasetmedarên kurd li ser emir û daxwaza Erdogan û hukûmeta AKP-ê hatin girtin û ev çar sal in di zindanê da ne…

Tiştê em bikin şiyarbûn e, dibê em kurd bizanibin ku ev dewlet bi hemû dezgehên xwe ve bi çavê neyaran li me dinêre. Û Dibê em jî vê rastiyê bizanibin.

XXX
Pêncemîn Dadgeha Cezayê Giran ya Amedê, daxwaza berdana parlamenterên BDP-ê Îbrahîm Ayhan û Gulseren Yildirim red kir.
Daxwaza berdana hersê parlamenterên BDP-ê yên din, Selma Irmak, Faysal Sariyildiz û Kemal Aktaş jî ji alî dadgeha 6. Ya Cezayê Giran ve hat redkirin.

Lê parlamenterê CHP-ê yê Stenbolê Mûstafa Balbay, çend roj berê serbest hat berdan.
Ji ber ku li Tirkiyê qanûn ji bo tirkan cihê û ji bo kurdan cihê ye, loma jî Balbay tê berdan û 5 parlamenterên kurd nayên berdan.
Parlamenterê Şirnexê Hesîp Kaplan, li ser redkirina berdana parlamneterên BDP-ê got, ”Ev biryara mahkimê tetbîqkirina huqûqa dijmin e, tetbîqkirina huqûqa kolonyalîzmê ye.”

Ya rast ev e, dewleta tirk ji bo kurdan dadgehên taybet damezirandiye, qanûnên taybet çêkiriye. Yanî dewletê berê jî û nuha jî li hemberî kurdan tim qanûnên yêkolonyalîzmê tetbîq kiriye û îro jî wan qanûnan tetbîq dike…

Û heta ku em bi tirkan ra bin ewê tim û tim jî van qanûnên kolonyalîzmê li hemberî me û siyaasetmedarên me tetbîq bikin.
Ji ber ku ji serê salan da ye bi dehhezaran kurd di destê dewleta tirk û hukûmeta AKP-ê da êsîr in ez ji hêrsa li ser goştê xwe hûr dibim û bûme wek xuya tu bavê ji ser êgir da…

15 december 2013

Kerê ji paşê nîşan xwest



Çîrokek Ezîz Nesîn heye. Dibêje li welatekî kerek çû ber deriyê qesra paşê û ji dergevanan ra got, ji bo karekî ez dixwazim herim huzûra paşê.
Dergevan keniyan, gotin de wê da herekerê dîn. Tu ker î çi karê te li ba paşê heye…
Lê kerê înat kir, got, dinya jî xera bibe ez ji vir narim, dibê ez derkevim huzûr apaşê.
Dergevan herçiqas pêda ketin, xwestin wî ji wir bajon jî lê ker neçû.
Dawiya dawî dergevan mecbûr man û çûn ji paşê ra gotin, hal mesele ev e, ker dixwaza were huzûra te.
Paşê got baş e, berdin bira were.
Ker derket huzûra paşê. Paşê jê ra got:
-Hela ka bibêje tu ji min çi dixwazî kerê kêmaqil?
Kerê got:
-Weleh ez hatime ji bo ku tu nîşanekê bidî min.
Gava paşê ev daxwaza ker bihîst, gurrînî bi paşê ket û got:
-Tu bi vê kerîtiya xwe çawa dikanî daxwzeke wiha ji min bikî? Carê tu ji tiştekî ra jî nabî. Mange bi goştê xwe, bi şîrê xwe, bi çermê xwe, bi rêxa xwe ji vî welatî û vî miletî ra xizmeteke mezin dike. Qantir di herbê da barên herî giran dikşîne û ew jî ji vî welatî ra xizmetên mezin dike. Ne xêra hespê be em nikanin herin şer. Ne xêra deve be em nikanin baziganiyê bikin. Ne xêra pez be miletê bê şîr û bê mast bimîne. Kerê dîn, ma tu ji çi ra dibî û te çi kiriye ku ezê rabim nîşanekê bidim te? Hela ka ji min ra bibêje ?
Ker, bi dengekî pir cidî got:
-Ya paşayê min, tu şaş î, esas xizmeta herî mezin heta nuha me keran ji te ra kiriye. Heger bi hezaran qûlên te wek min ker tunebûna, ma tu qet dikanîbû li ser textê xwe rûnişta? Loma jî rabe û rûne ji qûlên xwe yên ker ra dua bike. Xêra hebûna kerên wek min tu vê saltanata xwe didomînî. Loma jî min nîşan heq kiriye…
Bi hêviya kerên welatê me jî rojekê wiha bixwe bihesin…

Li Kurdistanê herkesî bi kurdî dizanîbû


Weşanxaneya Avestayê kitêba rêzimana kurdî(1787) ya dîrokî ya Garzoniyê îtalî ji nuh ve çap kiriye. Rohat Alakom jî di sala 1987-a ev berhem bi xebeteke pir hêja bi kurdan da nasîn.

Di berhema Garzonî da li gel hêjayiya kitêbê, ji bo me kurdan agahdariyeke pir hêja jî heye, Garzonî dibêje:

“… Îsevî di navbeyna xwe de zimanê bi kar tînin, nastûrî zimanê keldanî, yakubî zimanê asûrî, ermenî jî zimanê ermenkî bi kar tînin; lê divê herkes zimanê kurdî bizane, ne tenê ji bo danûstendinên xwe yên bazirganî li gel misilmanan, her wiha ji bo karên xwe yên bi beg re jî” (p. ..

Ev agahî tê maneya ku 250 sal berî nuha jî li Kurdistanê kurd di piraniyê da û serdest bûn. Loma jî ne ew, ferdên miletên din fêrî kurdî dibûn.

Xwediyê welatekî kî be, zimanê wî welatî çi be eqaliyetên ji miletên din fêrî zimanê wan dibin.

Li welatê ereban hemû eqaliyet fêrî erebî, li Îranê fêrî farisî, li Îngilistanê fêrî îngilîzî, li fransayê fêrî fransî, li împeratoriya osmanî jî fêrî osmanî û li Kurdistanê jî herkes fêrî kurdî bûye û dibe.

Lê belê kurd fêrî ermenkî, asûrî û îbranî nebûne. Fêr nebûne ji ber ku ew ne mecbûr bûne, ji ber ku ew xwediyê Kurdistanê, hakimê bazarê û di warê leşkerî û siyasî da jî serdest bûne. Loma jî miletên din fêrî zimanê wan bûne.

Mesela nuha ne tirk, kurd fêrî tirkî dibin. Ji ber ku ew serdest in, hukim di destê wan da ye.

Û dema Garsonî qal dike û berê wê jî li Kurdistanê rewş belovacî wê bû, wê demê kurd hakimê welatê xwe bûn û loma jî xelk fêrî zimanê wan dibû.

Êlas Efendî


Kokteyla kitêba Enwer Karahan, "Siwarê Şînbozê ÊLAS EFENDÎ" do li Kitêbxaneya Kurdî pir baş derbas bû. Êlas Efendî ji dêrikê ye, apê bavê Edîp Karahan e. Edîp Karahan birayê Enwer yê mezin e.

Enwer, bi kurtî li ser jiyan û kitêba Êlas Efendî hin agahdarî da guhdaran û dû ra jî bersîva pirsan da.

Piştî axaftina wî, ji dost û hevalan ra kitêb îmze kir. Kurdên Swêd jî êdî modern bûne, ew jî êdî civînên wiha bê xwarin û vexwarin çênakin. Enwer û APEC-ê şerab û mezeyekî baş jî da guhdaran. Yanî kes bi zikê birçî neçû mal.

Êlas Efendî malmezin û axayekî welatparêz e û ji doza Serîhildana Şêx Seîd da di sala 1925-a hatiye girtin û mahkimekirin. Dû ra sirgûn bûye û gelek tiştên din hatiye serî Dawiya dawî derbasî Binxetê bûye û têkilî Qedrî Cemîl Paşa û Mîr. Celadet Bedirxan ra dane û bûye yek ji kesayetiyê wê derûdorê.

Enwer, bi vê xebata xwe karekî baş kiriye. Her çiqas berê jî Malmîsanij bi kinî qala Êlas efendî kiribe jî, lê bêguman bi saya vê xebataEnwer, Êlas Efenî ewê bêtir were naskirin.

Di nava kurdan da gelek kesên wek Êlas Efendî yên hêja hene, ji gelê xwe ra xizmetên pir hêja kirine. Lê ji ber tunebûna tradisyona nivîsê ew nayên nasîn, li ser jiyan û xebata wan tu belge tunene. Enwer, bi formeke edebî(tarîx bîyografî)Êlas Efendî ji nuh ve bi kurdan dide nasîn û di hafizeya wan da zindî dike.

Xwezî herkesî li ser bav, kal û nasên xwe xebatên wiha bikira û bi vê riyê xizmetek jî bigihînda dîroka kurd û Kurdistanê.

Çare di tifaqê da ye

Li gorî beyana serokê PYDê Salih Muslim, civîna Hewlêrê ya di bin serokatiya serokê Kurdistanê Mesûd Barzanî da netîceyeke pir baş daye. Wan û PDK-ê û ENKS-ê (Meclîsa Netewî ya Kurdên Sûriyê)li hev kirine. Hemû hêzan bi hev ra biryar dane ku Desteya Bilind ya Kurd ji nuh ve xurt bikin.

Her wisa PYD-ê, PDK-ê û hemû hêzên din li hev kirine ku wek DBK beşdarî civîna Cenevre-2-a bibin.
Bi vê lihevkirina hêzên kurd, hemû kurd dilşa bûn. Ji bo ku kurd li hev nekin gelek xêrnexwazên der û hundur her roj bênabên fêsadî û gelacî dikirin ji bo ku PYD-ê, PKK-ê û PDK-ê bînin hemberî hev û kurdan bera hev din.

Lê şikir wa ye berpirsiyarên herdu aliyan bi berpirsiayrî û aqilekî selïm hereket kirin û di tifaqê da birryar girtin.
Fêsadî û gelaciya hemû fêsad û xêrnexwazan ma ji wa ra...


XXX
Dijminên xwe efû bikin, lê belê navê wan tu carî ji bîr nekin.
John F. Kennedy
Tiştê li ba kurdan kêm ev hafize ye, zû ji bîr dikin...

XXX
Munasebeta di nabêna mezin û biçûkan da wek munasebeta di nabêna bê û gîhê da ye. Gava ba radibe gîha serê xwe ditewîne…
///Konfuçyus

XXX
Orgeneralê teqawit û mahkûmê doza 28. Sibatê û yek ji teorîsyenê dewleta kûr Teoman Koman îro mir.
Koman keftarekî temam bû. Bi emir û biyara wî gelek zarokên kurd hatine kuştin.

Baş bû ku "rahmetî" berî mirina xwe têkçûna dîktatoriya kemalîzmê bi çavê serê xwe dît û ez bawer dikim ev yek di ser dilê "rahmetî" da bu kul û lê axivî û bi wê kulê merezarî bû û çû…

Erê ne xweş e meriv nifiran li miriyan bike û dilê xwe bi mirina wan xweş bike, lê axirê ne yekî ku meriv duayê jî lê bike, "rahmetî" merivekî pir xerab bû û weselam…

12 december 2013

Şerê li ser navê Kurdistanê


Di Meclîsa Tirkiyê da di nabêna parlamenterên BDP-ê, MHP-ê û partiyên din da manaqeşeyên li ser navê Kurdistanê berdewam e.
MHP, AKP û CHP li dijî gotina navên Kurdistanê derdikevin û naxwazin parlamenterên BDP-ê di mclîsa da navê Kurdistanê bigrin devê xwe û bibêjin em ji Kurdistabnê ne.

Parlamenter û cîgirê berdevkê gurûba MHP-ê yê Meclîsê Yusuf Halaçoglu, hebûna Kurdistanê înkar kir û got, ji min ra xerîteyekê ya jî kitêbeke kevn bînin ku navê Kurdistanê têda hebe, wê demê ezê hebûna Kurdistanê qebûl bikim.

Parlamenterê BDP-ê yê Hekariyê Zozanî, do sê xerîteyên Kurdistanê yên salên 1893 û 1683 û tarîfa Kurdistanê ya di Kamûsa Şemsedîn Samî (1850-1904) da nîşanî Halaçoglu da û got, de were soza xwe bicî bîne.

Parlamenterê MHP-ê Yusuf Halaçoglu, li dijî van xerîteyên Kurdistanê derket û got ew ne ne rast in, ew hewqasî ne kevn in, ew bi mulehezeyên siyasî hatine çêkirin û nizanim çi û çi…

Û dû ra jî xerîteyeke 1500 sal kevn nîşan da û got, ”li vir Kurdistana hûn qal dikin tuneye, di virda Kurdistan qismekî ji Îranê, Silêmaniyê, Hewlêrê û herêma Nûristanê ye. Bi van xerîteyan dernekevin hemberî min, bi dîroka xwe ya qedîm werin…”

Halaçoglu bi xerîteyên 1893 û 1683-a û bi tarîfa di Kamûsa Şemsedî Samî da nayê serî, ji me yên hîn kevintir dixwaze. Û di xerîteya 1500 sal kevin da jî Kurdistana îro nabîne, loma jî dibêje va ye Kurdistana Tirkiyê û Sûriyê di vê xerÎteyê da tuneye, tenê qismekî Îranê û Îraqê wek Kurdistan tê xuyakirin...

Dibê hink ji Halaçoglu ra bibêjin ma 1500 sal berê welatekî bi navê Tirkiyê hebû?
Li dinyayê çend welat di xerîteya 1500 sal berê da hene?

Bira 1500 sal li wir bimîne, sed sal berê welatekî bi navê Tikriyê tunebû.
Hezar û 500 sal berê Dewleta Osmanî tunebû û van bajarên Tirkiyê jî hemû yên xelkê bûn. Lê îro bûne yên tirkan e.
Ew ji derva hatine û li ser malê xelkê rûniştine dibe, lê ji bo kurdan nabe.

Tu dibêjî beklkî pêşiyên Halaçoglu ji berê û berê da, ji qal û bela da xwediyê vê axê ne û kurd xerîb in û wek mahciran ji dereke din hatine.

Kurdistan di xerîteyên 2-3 hezar sal berê da hebe ya tunebe qet ferq nake, herkes dizane ku kurd li ser vî erdî ji tirkan û ji hemû pêşiyên wan kevintir û qedîmtir in.

Navê Kurdistanê û xerîteya wê çiqasî nuh be jî ji Tirkiyê kevintir e.
Loma jî bi xwestina belge û xerîteyên dîrokî ne kurd, Halaçoglu ewê li zirarê derkeve. Çimkî pir hindik em xwediyê vê axê û ji vê coxrafyayê ne. Yê xerîb û mahcir Halaçoglu ûpêşiyên wî ne…

XXX
Kê bawer dikir rojekê kurd ewê di Parlamentoya Tirkiyê da biwêribin navê Kurdistanê bigrin devê xwe û bibêjin Kurdistan heye û em ji Kurdistanê ne.

Lê wa ye dibêjin û ji nuha û pêva ewê hertim jî bibêjin. Êdî ew tabû û dîwarê tirsê hilweşiya.

Di vê pêşketinê da para axaftina Erdogan ya çendakî berê li Diyarbekrê û ya di civîna gurûba partiya wî da pir e.
Di van herdu civînan da jî Erdogan navê Kurdistanê bikar anî û got Atarurk jî gotiye Kurdistan.
Ev yek bû sebebê legalîze û normalîzebûna navê Kurdistanê.

Gava Erdogan li Diyarbekrê cara pêşî navê kurdistanê girt devê xwe û ji bo Kurdistana başûr got, ”Herêma Kurdistana Federe”, hesabê wî tiştekî din bû. Lê hesabê mal û bajêr li hev derneket.

Wî qet texmîn nedikir ku ev îtîrafa wî ya bi navê Kurdistanê ewê di meclîsa wî da olan bide û ji teref parlamenterên kurd ve jî were dubarekirin.

Li Tirkiyê guherînên civakî û siyasî ji texmînên me pir zûtir çêdibin. Dibê kurd vê guherînê bibînin û li gorî wê amadeyiyên xwe bikin.

Metîner jî li dijî navê Kurdistanê ye

Parlamenterê AKP-ê Mehmet Metîner , ji ber ku hin parlamenterên BDP-ê di meclîsê da gotina Kurdistanê bikar anîn xwe gelkî aciz kiriye û ji dêlî xwediyê xwe ve şûrê xwe kişandiye û êrîşî BDP-ê kiriye.

Metînerê şelaf(şalûz, dalkavuk)gotiye, ”îfadeya, Kurdistan navê ciyê kurd lê dijîn ne li gorî rastiya Tirkiyê ye. Li gorî baweriya AKP-ê, gotinên wek Kurdistanê û Lazîztanê li Tirkiyê ciyê wan tuneye…”

Şelaf wiha ne, ji bo ku xwe têxin çavê xwediyê xwe û ji wan eferîmekê bigrin dibê şelafiyê bikin.
Hûn dibînin bê çi merivekî rezîl e, di nava 327 parlamenterên AKP-ê da ew li dijî gotina Kurdistanê derdikve û BDP-ê rexne dike. Û di ser da jî ev şelaf dibêje ez kurd im…

XXX
Çawa ku 50 sal, 40 sal berê me nikanîbû tiştê îro kurd li Tirkiyê dibêjin û dikin xeyal bikira, 20-30 salên din jî tiştên kurd ewê bi dest xin herkes nikane ji îro da xeyal bike.

Lê bi şertê ku dibê ”xeyala” kurdan hebe, dibê kurd dev ji xeyala xwe bernedin.
Kurd ewê azad bibin, Kurdistan ewê çê bibe…

XXX
Di salên pêşiya me da li Kurdistana bakur(Tirkiyê)siyasetmedarê bi kurdî nizanibe ewê nikanibe siyasetê bike û wek nuha bibe parlamenter, li bajarekî bibe serokê belediyê û serokê partiyekê.

Meriv di civata kurd da ji nuha da îşaretên vê guherînê û pêşketinê dibîne. Kurd êdî siyaset û kurdayetiya bi tirkî qebûl nakin û di rojên pêş da ewê bêtir qebûl nekin.

Kesên dixwszin di rojên pêş da siyasetê bikin, dibê ji nuha da vê guherîna siyasî ya di civat û şêla kurdan da bibînin û li gorî wê xwe amade bikin.

Çawa ku akademisyenê bi îngilîzî nizanibe heft dîplomayên wî hebin jî li Ewrûpayê nikane di zanîgehan da kar bibîne û bibe xwedî karîyer, li Tirkiyê û Kurdistanê jî siyasetmedarê kurd yê bi kurdî nizanibe ewê êdî nikanibe bibe berdevk û nûnerê kurdan û li ser navê kurdan siyasetê bike…
Ji min gotin…

10 december 2013

Beq nikanin bibin ga

Ez bi xwe hîn nebûme beq…
Rojekê li mêregekê beqek rastî gayekî hat. Di cî da bû heyranê gê û dilê wî bijiya mezinayiya wî. Ji bo ku ew jî bi qasî gê mezin be xwe nebixand û nepixand û nepixand. Bû wek balonekê. Dageriya ser xanima xwe û jê pirsî, got:

-Xanim, hela bala xwe bidê, ma ez jî bi qasî gê mezin bûm?
Xanimê ji vî alî, ji wî alî da bala xwe dayê û got “niç”, tu li ku ga li ku?
Beq bi hêrs hinekî din jî xwe nepixand. Û dû ra got:
- Hela îcar mêze, ma ez îcar jî bi qasî wî mezin nebûme?
Xanimê ji mecbûrî dîsa bala xwe daye şikil û şemala wî û bi ken jê ra got:
-Tu bi ya min dikî tu yê dev ji vê sewdayê berdî, tu çi biki jî tu nikanî bi qasî gê mezin bibî. Tu yê biteqe…
Li ser van gotinên xanimê, beqê me tew dîn bû û xwe hinekî din jî nepixand. Lê dawiya dawî got “PEQ” û teqiya…

Hin nivîskar hene beq in, belkî hîn nebûbin beq jî, lê eynî wek wî beqî xwe dinepixînin û dixwazin bibin GA. Bes beq, çiqasî xwe binepixînin jî nikanin bibin GA...

Lê çi heyf ku beqên dixwazin bibin ga, bi vê nexweşiya ”mezintiyê” him xwe dikin pêkenîn û him jî ked û xebta xwe ya salan li ber çavên însanan reş dikin, ji qîmet da dixînin.

Bi hêviya hemû beq rojekê berî rojekê ji vê nexweşiya ”mezintiyê” xelas bibin û bi beqîtiya xwe razî bibin…
Ez bi xwe hîn nebûme beq jî…

XXX
Li Meclîsa Tirkiyê hersê partiyên tirk(MHP, CHP, AKP)li dijî gotina Kurdistanê bûn yek û peyva ”Kurrdistana Tirkiyê” ji reşnivîsa butçeya 2014-a derxistin.

Di dema minaqeşeyên li ser butçeyê da parlamenterên BDP-ê 7 caran gotina ”Kurdistana Tirkiyê” bikaranîbûn û xwestin navê Kurdistanê ji reşnivîsê dernekeve.

Lê bi dengên hersê partiyan(MHP, CHP, AKP) gotina "Kurdistana Tirkiyeyê" ji reşhnivîsa butçeyê hat derxistin.
Ev jî nîşan dide ku hersê partî jî di esasê xwe da ji bo kurdan wek hev in. Di hin tiştên biçûk da wek hev nefikirin jî lê di meseleyên esasî da li hemberî kurdan tim yek in.

XXX
Hemşeriyên min yên Rihayî bi bandroleke pir xweş çûne pêrgî namzedê serokatiya belediya xwe. Ji dêlî ku binivîsin "tu bi xêr hatî", gotine "Tu bi ker hatî."

Bi dîtina min şîareke di cî da û pir bi îsabet e. Dibê piştî hilbijartinan jî wî paşpê li kera wî kin û paşda bişînin Meraşê...

09 december 2013

Gotina "Rojava" sansurkirina navê Kurdistanê ye



Ji roja pêşî da ye min ji gotina ”Rojava” qet hez nekir. Dema ez di nivîsan da navê ”Rojava” dibînim di serê min da tu risim çênabe, bi min wek gotineke bêmahne tê, wek gotina Kurdistanaê dilê min germ nake. Min berê jî carê li dijî vê gotinê tiştek nivîsîbû.
Bi baweriya min gotina ”Rojava” tasfiyekirin û înkara navê Kurdistanê ye, bi hosteyî navê Kurdistanê sansor dike, heta ji ortê radike.

Bifikire ku hemû kurd navê Kurdistanê hilnedin û ji Kurdistana Tirkiyê ra bibêjin ”Bakur”, ji Kurdistana Îranê ra bibêjin ”Rojhilat”, ji Kurdistana Îraqê ra bibêjin ”Başûr” û ji Kurdistana Sûriyê ra jî bibêjin ”Rojava…”
Wê demê ka Kurdistan?

Ez fêm nakim çima emê navê Kurdistanê bikar neynin û bibêjin ”Rojava”?
Ez nizanim kê û bi çi aqilî ev gotin xist devê kurdan?

Hema bi zanetî ya jî bi nezanî bikaranîna vê gotinê sunî ye, sexte ye û ne rast e.
Di havize, bîr û lîteratura kurdan ya siyasî da gotineke wiha tuneye. Gotian ”Binê Xetê, Kurdistana Binêxetê” heye, lê Rojava tuneye û loma jî ji gel ra tu tisstekî nabêje.

Gotina ”Rojava, Rojhilat, Bakur û Başûr” termên coxrafîk in û hêlekê, aliyê welatekî, xoxrafyayekê nîşan didin.
Ya yasax ne gotina ”Rojhilat, Rojava, Bakur û Başûr” e, navê Kurdistanê ye. Heger kurd dev ji bikaranîna navê Kurdistanê berdin û ji dêlî wê ve ”Rojava, Rojhilat, Bakur û Başûr” bikar bînin tirk, ereb û faris ewê gelkî kêfxweş bibin. Û bi taybetî jî tirk, kê derxistibe jî axirê gotina ”Rojava” ji bo Tirkiyê bûye wek lotoyê.

Bi dîtina min bikaranîna ”Kurdistana Sûrîyê” sed qatî ji ”Rojava” baştir e, him di serê meriv da rismekî çê dike û him jî navê Kurdistanê tê gotin. Binavkirina Sûriyê tişt nabe. Ya muhîm bikaranïna navê Kurdistanê ye.

Na heger meriv naxwaze navê Sûriyê, Îraqê, Îranê û Tirkiyê pêveke, wê demê dibê meriv bibêje Kurdistana Bakur, Kurdistana Başûr, Kurdistana Rojava û Kurdistana Rojhilat. Wek Koreya Başûr û Koreya Bakur, Afrîka Başûr û Afrîka Bakur….
Lê gotina ”Rojava” bi serê xwe ne rast e…

Siyaset karekî zor e

Li Kurdistanê û Tirkiyê karê herî bi teşxele, herî zor û bi bela siyaset e. Heger meriv dixwaze serê xwe têxe belayê û dijminan li xwe zêdeke dibê meriv têkeve siyasetê. Di civatên paşdamayî da siyset karekî pir zor e. Roj bi roj ez jê sar dibim û jê ditirsim. Lê bê siyaset jî Kurdistan rizgar nabe…
Xwedê bi alîkarê siyasetmedaran be

XXX
Hin kes hundurê wan cihê û derê wan cihê ye, zimnanê wan cihê, dilê wan cihê ye. Loma jî pêşiyan gotine, ” Dijminê rastgo ji dostê durû çêtir e.”

XXX
-Naskirina însên ji valakirina deryayê qedeh bi qedeh zortir e.

XXX
Durûtî jî qerekterekî benîadem e, lê qerekterekî pîs e.

XXX
Saeta kongreya komeleya me(Komeleya Nivîskarên Kurd li Swêdê)nêz dibe. Xelkê nuha li erebeyên xwe siwarbin û wek mîran werin ciyê kongreyê.
Di vê berf û tozanê da ezê dîsa wek hertim têkevim riyan û bi kêmanî du saetan wasiteyan bi hev biguherînim, ji vê otobozê dakevim herim li wê tirênê swar bim û ji wê trênê jî herim ya din...
Çavê bêehliyetiyê û tunebûnê kor be, ehliyeta min hebûya û Mercedesek modela dawî li ber deriyê min bûya nuha ev nehat serê min, dema tunebe meriv wiha perêşan dibe...
Temiya min li we qîmeta malê xwe, qîmeta wexta xwe û qîmwta hevalên xwe bizanibin…
XXX
-Di bilindbûnê da tu bişkînî û hilkişî
di ketinê da tu yê guliyê pê bigrî nebînî
XXX
Bi merivên biçûk ra ne xeyalên mezin dibin û ne jî pêk tên.
XXX
Çawa ku ji qumaşê kevn kincê nuh û ji hesinê xerab jî şûrê baş çênabe, ji siysetmedarê têkçûyî jî lîder û serokê serkeftî denakeve. Dibê meriv ji dîroka xwe dersê bigre. Kesên ji dîroka xwe dersê negrin mahkûmî têkçûnê ne…
XXX
Çawa ku ji qumaşê kevn kincê nuh û ji hesinê xerab jî şûrê baş çênabe, ji siysetmedarê têkçûyî jî lîder û serokê serkeftî denakeve. Dibê meriv ji dîroka xwe dersê bigre. Kesên ji dîroka xwe dersê negrin mahkûmî têkçûnê ne…
-Meriv bi kenê xwe terbiya xwe, bi tiştê pê dikene sewiya xwe nîşan dide…
XXX
-Berî ku tu zimanê xwe terbiye bikî dilê xwe terbiye bike. Ji ber ku gotin ji dil tê, ji zimên dertê.
///Mewlane
XXX
Dewletê li Gewerê dîsa destê xwe di xwîna kurdan gerand, dîsa du ewladên kurd qetil kirin. Ez vê teror û cînayeta dewletê şermezar û mahkûm dikim. Û ji malbata herdu şehîdan û gelê Gewerê ra sersaxiyê dixwazim.
Dibê kurd vê cînayetê li her derê protesto bikin û girtin û cezakirina qatilan ji dewletê bixwazin.
Şêla hukûmetê ya li hemberî vê bûyerê ewê siyaseta wan ya bi dizî jî eşkere bike.

Ez bawer nakim bi qûşê em bigihîjin Mûşê

Li ser bextê Lotikxanê be, gotiye hevseroka BDP-ê û namzeda serokatiya belediya Diyarbekrê Gulten Kişanak xanim ne kurd e, tirkmeneke elewî ye yanî tirk e. Rast derew ez nizanim, guneh di hustuyê Lotikxanê da. Eynî xeber di malpera Diyarbakir Haberê da jî heye.

Min bi xwe heta nuha digot belkî Kişanak kurdeke zaza ye, lê bi kurdî nizane. Û ez bawer dikim ne min tenê, piraniya kurdan jî wisa dizanîbûn.

Ez bi vê agahdariyê, heger rast be hinekî matmayî mam. Helbet ez ne li dijî her tirkî me, bêguman tirkên baş û dostên kurdan jî hene. Û ji xwe di nava PKK-ê û BDP-ê da pir hindik hene.

Lê dibê kurd vê yekê bizanibin, bizanibin bê serok û namzeda wan ya Diyarbekrê kî ye û ji çi miletî ye?
Gelo Kişanak xwe kurd qebûl dike ya jî tirk?

Heger bi rastî tirkmen/tirk e û xwe tirk qebûl dike çima kurd wê dikin seroka xwe û namzeda belediya Diyarbekrê?
Ma di nava BDP-ê da jineke kurd ya layiqî wê kursiyê tuenye?

Yanî ji bo ku mêrê wê kurd e(dibêjin kurdekî swêregî ye) dibê ew bibebe seroka kurdan?
Sirri Sureya Onder jî tirk e, lê herkes dizane ku camêr tirk e. Û ji xwe wî jî tu carî ev yek veneşartiye, tim gotiye ez tirk im.
Lê heta nuha min nebihîstiye ku Kişanekê gotiye ez “tirkmen” im ya jî tir kim…

Yeka hewqas sal di nava tevgera kurd da bimîne, bibe parlamenter û seroka kurdan lê kurd nizanibin ew kurd e ya na…
Bi dîtina min ev ne rast e.

Gelek kurd jî di nava partiyên tirk da hene, lê herkes dizane ku ew kurd in, di cepheya tirkan û dewleta tirk da ne.
Dibê kurd jî tirkên di nav xwe da nas bikin.

Lotikxanê di dawiya xeberê da gotiye, “sosireta herî mezin, Galîp Ensarîoglu kurd e û di nav partîyek tirk de siyasetê dike û Gultan Kişanak jî Turkmen e, Tirk e û serokatîya Kurdên xwelîliser dike.”

Yanî Ensarîogluyê kurd namzedê tirka ye û Kişaneka tirk jî namzeda kurda ye.
Ez nizanim, li Tirkiyê û li Kurdistanê hertişt bûye gêrmiya gavanan, hertişt tevlihev bûye…

XXX
Hosteyekî, nivîskarekî zimanê kurdî yê hêja di twittirê da bi tirkî dinivîse, nizanim Şivan ji bo Emîne Erdoganê gotiye çi...
Nivîskar, siyasetmedar û hosteyekî zimanê kurdî yê din piştî 30 sal devberdana ji tirkî, bi tirkî bersîvê didê û dibêje bi ya min ew bi vê gotina xwe ji Gulîstanê gazina dike û nizanim û çi …
Du kurd, du nivîskarên kurd, du hosteyên zimanê kurdî di twittirê da bi hev ra bi tirkî dipeyivin.
Çiqas eyb e, çiqas şerm e…
Ya jî tiştê ”normal” û ”rast” ev e, yê dîn ez im, fikrê min ne yê vê demê ye…

08 december 2013

Siyaset karekî zor e

Li Kurdistanê û Tirkiyê karê herî bi teşxele, herî zor û bi bela siyaset e. Heger meriv dixwaze serê xwe têxe belayê û dijminan li xwe zêde bike dibê meriv têkeve siyasetê. Di civatên paşdamayî da siyset karekî pir zor e. Roj bi roj ez jê sar dibim û jê ditirsim. Lê bê siyaset jî Kurdistan rizgar nabe…
Xwedê bi alîkarê siyasetmedaran be

XXX
Hin kes hundurê wan cihê û derê wan cihê ye, zimnanê wan cihê, dilê wan cihê ye. Loma jî pêşiyan gotine, ” Dijminê rastgo ji dostê durû çêtir e.”

XXX
-Naskirina însên ji valakirina deryayê qedeh bi qedeh zortir e.

XXX
Durûtî jî qerekterekî benîadem e, lê qerekterekî pîs e.

XXX
Saeta kongreya komeleya me(Komeleya Nivîskarên Kurd li Swêdê)nêz dibe. Xelkê nuha li erebeyên xwe siwarbin û wek mîran werin ciyê kongreyê.
Di vê berf û tozanê da ezê dîsa wek hertim têkevim riyan û bi kêmanî du saetan wasiteyan bi hev biguherînim, ji vê otobozê dakevim herim li wê tirênê swar bim û ji wê trênê jî herim ya din...
Çavê bêehliyetiyê û tunebûnê kor be, ehliyeta min hebûya û Mercedesek modela dawî li ber deriyê min bûya nuha ev nehat serê min, dema tunebe meriv wiha perêşan dibe...
Temiya min li we qîmeta malê xwe, qîmeta wexta xwe û qîmwta hevalên xwe bizanibin…

XXX
-Di bilindbûnê da tu bişkînî û hilkişî
di ketinê da tu yê guliyê pê bigrî nebînî

XXX
Bi merivên biçûk ra ne xeyalên mezin dibin û ne jî pêk tên.

XXX
Çawa ku ji qumaşê kevn kincê nuh û ji hesinê xerab jî şûrê baş çênabe, ji siysetmedarê têkçûyî jî lîder û serokê serkeftî denakeve. Dibê meriv ji dîroka xwe dersê bigre. Kesên ji dîroka xwe dersê negrin mahkûmî têkçûnê ne…


XXX
-Meriv bi kenê xwe terbiya xwe, bi tiştê pê dikene sewiya xwe nîşan dide…

XXX
-Berî ku tu zimanê xwe terbiye bikî dilê xwe terbiye bike. Ji ber ku gotin ji dil tê, ji zimên dertê.
///Mewlane

XXX
Dewletê li Gewerê dîsa destê xwe di xwîna kurdan gerand, dîsa du ewladên kurd qetil kirin. Ez vê teror û cînayeta dewletê şermezar û mahkûm dikim. Û ji malbata herdu şehîdan û gelê Gewerê ra sersaxiyê dixwazim.
Dibê kurd vê cînayetê li her derê protesto bikin û girtin û cezakirina qatilan ji dewletê bixwazin.
Şêla hukûmetê ya li hemberî vê bûyerê ewê siyaseta wan ya bi dizî jî eşkere bike.

06 december 2013

Çaxa kurd tunebûn xweş bû...

80 salî dewletê got kurd tunene, destûrê bidin bira şexsek jî bikanibe carekê bibêje tirk tunene...
Endamê AKP-ê Prof. Yasîn Aktay-ê ereb(Sêrtî), di civînekê da li ser pirsa guhdarekî got, ”Tiştê tu dibêjî tirk ji xwe sentezeke. Nîjadeke bi navê tirk tuneye…”

Ji ber ku Yasîn Aktay wiha got, li Tirkiyê qiyamet rakirin, ev çend roj in olana vê gotina Aktay hîn jî berdewam e, Devlet Bahçelî û bi sedan kesî di medya sosyal da Akay tehdît kirin û gotin tu çawa dikanî wiha bibêjî?

Bi kêmanî 80 salî li Tirkiyê hebûna kurdan hat înkarkirin, digotin miletekî bi navê kurd û zimanekî bi navê kurdî tuneye , lê kesî ne xwe aciz dikir û ne jî qiyamet radikir.

Dewletê 80 salî got kurd tunene, bisekinin bira yek jî carê bibêje tirk tunene.
Esas nuha jî hebûna kurdan wek milet hîn nehatiye qebûlkirin. Ji ber ku li gorî Erdogan li Tirkiyê “yek milet.” heye.
Loma jî carnan telefuzkirina gotina ”kurd” nayê maneya ku hebûna kurdan hatiye qebûlkirin.
Heger hebûna kurdan bihata qebûlkirin ewê mafê wan jî bihata dayin.

Piştî ku mefê me yê netewî nehat dayin, gotine “kurd" hene jî tu maneya wê tuneye.

XXX
Lawê mezin yê Efrîka Başûr û efsaneyê dema xwe Nelson Mandela do bi şev li mala xwe wefat kir. Mandela 95 salî bû.
Mandela ji vê dinya zalim bar kir lê li pey xwe navekî pir mezin ji dinyayê û ji însanan ra hîşt. Wek tîmsala liberxwedan û mêraniyê ewê tim di dilê me da bijî…

XXX
Roja şemiyê(7/12) kongreya Komeleya Nivîskarên Kurd li Swêdê heye. Komîteya kargir em îşev civiyan û me haziriya kongreyê kir. Ji şansê me ra roja civîna me tim dibe ba û bahoz û pûk. Îşev jî wer bû.

Zinar Soran berpirsiyarê me yê aborî ye, wek hertim hesabê camêr dîsa wek bedena Diyarbekrê saxlem bû.
Ezê sibe rapora xebatê hazir bikim. Bi xwedê me tu xebat jî nekiriye, lê axirê adet wiha ye, dibê meriv hin tiştan li hev ragire.
Ez hêvî dikim ku hemû endamên me sibe ne dusibe, guh nedin berf û bahozê û miheqeq xwe bigihînin Kîsta Torgê aşxaneya Araratê(Ararat Restaorant).
Bi hêviya hevdîtinê.

05 december 2013

Gotina "Rojava" sansurkirina navê Kurdistanê ye



Ji roja pêşî da ye min ji gotina ”Rojava” qet hez nekir. Dema ez di nivîsan da navê ”Rojava” dibînim di serê min da tu risim çênabe, bi min wek gotineke bêmahne tê, wek gotina Kurdistanaê dilê min germ nake. Min berê jî carê li dijî vê gotinê tiştek nivîsîbû.

Bi baweriya min gotina ”Rojava” tasfiyekirin û înkara navê Kurdistanê ye, bi hosteyî navê Kurdistanê sansor dike, heta ji ortê radike.

Bifikire ku hemû kurd navê Kurdistanê hilnedin û ji Kurdistana Tirkiyê ra bibêjin ”Bakur”, ji Kurdistana Îranê ra bibêjin ”Rojhilat”, ji Kurdistana Îraqê ra bibêjin ”Başûr” û ji Kurdistana Sûriyê ra jî bibêjin ”Rojava…”
Wê demê ka Kurdistan?

Ez fêm nakim çima emê navê Kurdistanê bikar neynin û bibêjin ”Rojava”?
Ez nizanim kê û bi çi aqilî ev gotin xist devê kurdan?

Hema bi zanetî ya jî bi nezanî bikaranîna vê gotinê sunî ye, sexte ye û ne rast e.
Di havize, bîr û lîteratura kurdan ya siyasî da gotineke wiha tuneye. Gotian ”Binê Xetê, Kurdistana Binêxetê” heye, lê Rojava tuneye û loma jî ji gel ra tu tisstekî nabêje.

Gotina ”Rojava, Rojhilat, Bakur û Başûr” termên coxrafîk in û hêlekê, aliyê welatekî, xoxrafyayekê nîşan didin.

Ya yasax ne gotina ”Rojhilat, Rojava, Bakur û Başûr” e, navê Kurdistanê ye. Heger kurd dev ji bikaranîna navê Kurdistanê berdin û ji dêlî wê ve ”Rojava, Rojhilat, Bakur û Başûr” bikar bînin tirk, ereb û faris ewê gelkî kêfxweş bibin. Û bi taybetî jî tirk, kê derxistibe jî axirê gotina ”Rojava” ji bo Tirkiyê bûye wek lotoyê.

Bi dîtina min bikaranîna ”Kurdistana Sûrîyê” sed qatî ji ”Rojava” baştir e, him di serê meriv da rismekî çê dike û him jî navê Kurdistanê tê gotin. Binavkirina Sûriyê tişt nabe. Ya muhîm bikaranïna navê Kurdistanê ye.

Na heger meriv naxwaze navê Sûriyê, Îraqê, Îranê û Tirkiyê pêveke, wê demê dibê meriv bibêje Kurdistana Bakur, Kurdistana Başûr, Kurdistana Rojava û Kurdistana Rojhilat. Wek Koreya Başûr û Koreya Bakur, Afrîka Başûr û Afrîka Bakur….
Lê gotina ”Rojava” bi serê xwe ne rast e…

04 december 2013

Êdî îsot jî tesîrê li rihayiyan nake


Serokwezîr Erdogan waliyê Rihayê kiriye namzedê AKP-ê yê serokatiya belediya Rihayê. Dibêjin bi eslê xwe ji Meraşê ye. Bi îhtîmaleka mezin tirk e.

Erdogan rihayiya layiqî wê kursiyê nabîne, loma jî dike yekî xerîb bike serokê belediya wan. Dibê rişma kurdan di destê yekî tirk da be.

Erdogan, berê jî Farûk Çelikê tirk ji Artvînê anî ji Rihayê kir parlamenter û wezîr.
Yanî mêrik rihayiyan nas dike, dizane ew çi mal û çi zilam in. Loma jî Erdogan ji rihayiyan tu hesaba nake, pênc pereyê xwe jî di wan nade.

Ji ber ku Erdogan rihayiyan bi tiştekî nahesibîne, loma jî piştî yekî artvînî, nuha jî dike tirkekî meraşî bike serokê belediya bajarê wan.

Heger piçek xîret bi rihayiyan ra mabe û îsot pozê wan hinekî bişewtîne, ewê waliyê wî paşpê li kerê siwar bikin, çend îsotên sor jî bidin destê wî û bişîn Anqerê ba Erdogan.
Lê ka ew xîret, êdî îsot jî pozê wan naşewitîne…

XXX
Parlamenterê AKP-ê yê Diyarbekrê Galîp Ensarîoglu, gotiye ”Navê cî û warê kurd lê dijîn Kurdistan e.”
Gotina wî baş e, bi derengî be jî bira bibêje. Dibê meriv hemû kurdên din jî teşwîqî gotina navê Kurdistanê bike.

Lê dibê meriv bizanibe ku Galîp viya ne bi bawerî û “belaş” nabêje, ji bo ku li Diyarbekrê bibe serokê belediyê dibêje.

Yanî ji bo xapandinê û bi destûra serokê xwe viya dibêje, çimkî serokê wî jî çendakî berê li Diayrbekrê cara pêşî navê Kurdistanê girt devê xwe. Armanca herduyan jî xapandin e, hesabê hilbijartinên salê tê ye. Dixwazin bi “jestên” wiha li Kurdisdistanê rayên xwe zêde bikin.

Loma jî dibê kurd bi vê gotina wî tu carî nexapin û wî li Diyarbekrê bi serokatiya belediyê xelat nekin.

Qijik


Tayina Keşe derket gundekî pir dûr. Lêxist çû gund, bala xwe dayê dêr hinekî xerabe ye, kes naçe dêrê û nayê. Herder di nava toz û tebarê da ye.
Rabû zend û bendên xwe vemalt û dest bi paqijiyê kir. Hundur şirt kir, toza kursiyan girt, dêr boyax kir, cam pak kirin, al kişand. Welhasil herder biriqand, kir wek cînciqan. Û şêniyên gun dawetî îbadetê kir.
Hertist temam bû, hertişt ketibû rê.
Tenê gelşek hebû.
Qijik…
Qijikekekê bela xwe di dêrê dabû, li ser çanê vedinişt û pêda zîlqê dikir, li ser alê vedinişt û al pîs dikir, li ser xaçê vedinişt û xaç berbat dikir…
Keşe her roj heta ji hal da diket paqijî dikir, lê roja din dîsa eynî tas û eynî himam bû, qijikê dîsa eynî tişt dikir.
Keşe dîn bû…
Li çareyekê geriya, lê tu çare nedît. Dkiri nedikir qijik ji dêrê nediqetiya.
Rabû çû bi muxtarê gund şêwirî, derdê xwe ji muxtêr ra got. Ji muxtêr ra got:
”Qijikek miseletî dêrê bûye rehetiyê nade me, her tiştî berbat dike, di zîlqê da dihêle. Ez her roj bi saetan paqijiyê dikim, lê hîn ez rûneniştime, hew dibînim ku wa ye dîsa hat… Ez çi bikim?”
Muxtêr got, pir ”rehet” e. Seriyek penêrê şor deyne wir, qijik diz e. Û tasek jî araq denyne kêlekê, gava penêr û avê belaş bibïbne ewê tavilê xwe bavêje ji ser da. Tu yê bibînî, ewê were li ber nigê te bikeve….”
Keşe gotinên muxtêr bêkemasî bicî anî…
Penêrê şor da quncikekî û tasa tije araqî jî da kêlekê…
Û dû ra jî çavê xwe xist qulikê û xwe da bende hatina qijikê…
Qijik xuya bû…
Wek muxtêr gotibû, bi rastî jî çer çav li penêr ket, hema xar kirê û bi lez dest bi xwarinê kir. Piştî ku penêr giş xwar tî bû. Tas bi ber çava ket, îcar berê xwe da tasê. Heta bi tahma araqê hesiya têr vexwar…
Serxweş ket, dinya li dorê viz bû, balansa xwe wenda kir, nikanîbû bifiriya, got tep û ket ber nigê keşe.
Keşe bi herdu baskên wê girt, bilind kir û got:
”Nuha tu çi yî”?
Heger îmana te hebûya, te yê dizî nekira
Heger tu neteweperest/nasyonalîst bûya, te yê qedrê alê bizanîbûya.
Heger tu file/xiristiyan bûya, te yê bi ser çana dêrê da zîlq nekira
Heger tu musilman bûya, te yê araq venexwara
Hela ka ji min ra bibêje ”tu çi yî…?”
Di civata me da jî gelek kesên wek qijikê hene, meriv nizane çi ne û çi teba ne, ji bo berjewendî û kursiya xwe rojê dikevin kirasekî.
Wek keşe, dibê em jî bi hustukura wan bigrin û bibêjin hela ka bibêjin, ”hûn çi ne?”

”Bîra Birîna” Fatma Savcî hafiza kurdan xurt dike


”Birîna Bîrê”, berhema Fatma Savcî ya sêyem e, di sala 2010-a da ji alî weşanxaneya Avesta ve hatiye weşandin. Min heta nuha nexwendibû. Wê rojê(30/11)li Kitêbxaneya Kurdî di semînara xwe da Fatma xanê ji min ra îmze kir. Min do bi şev bi kêf û zewqeke mezin xwend.

Mijara şiirên di ”Bîra Birînê” da Heskîf e, yanî bajarê dîrokî, cî û warê bav û kalên kurdan yê qedîm e.
Lê Heskîf sembol e, Savcî, bi riya Heskîfê ji me ra qala bindestiya Kurdistanê û kurdan dike.

Savcî, bi riya Heskîfê ji me ra dibêje, kurdno, welatê xwe nas bikin, dîroka wî fêr bibin û lê xwedî derkevin.
Yanî bi risim, nimûne, teşbîh û teswîrên dîrokî û şaîrane Kurdistanê bi kurdan dide nasîn û bi wan şîrîn dike.

Fatma Savcî nivîskareka berhemdar e, di nava 6-7 salan da 6 kitêb li kitêbxaneya kurdî zêde kiriye. Kitêba Fatma Savcî ya pêşî
"Gulên Qasid" (helbest, 2006), “Xewnên Zîvîn” (helbest - ceribandin, 2007), “Bîra Birînê” (helbest, 2010), "Şewq û Payîz" (ceribandin, 2011) û berhema wê ya dawî jî "Ristika Morîkan" (çîrok, 2012)

Min ji kitêbên helbestan ”Gulên Qasid” ez bawer dikim 2-3 sal berê xwendibû û gelkî jê hez kiribû, ez bi rojan di bin tesîra şiirên wê da mabûm.

Gulên Qasid, li serê çiyayên Kurdistanê wek keçeke gerîla ya pir pak û pir bedew bû û ji bo azadiya kurd û Kurdistanê distira.
Lê ”Bîra Birînê” ji wê keçika pak buhurî ye, jê paktir xuya ye. Bi kêmanî xemla wê, girêdana wê, zimanê û rismên wê yên dîrokî jê gelkî tekûztir e û xurttir xuya ye.

Di Bîra Birînê da li gorî Gulên Qasid, zimanê Sawcî kemilî ye, gelkî saxlem û tekûz bûye. Ji herêmî dûr kerite û bûye zimanekî tekûz û bi rêk û pêk.

Ya din jî zanîn û şiûra dîrokî ye, di ”Bîra Birînê” da zanîn û şiûra dîrokê li ba Savcî gelkî xurttir bûye, palpişta xwe ya dîrokî gelkî xurt kiriye. Ev yek jî li ber dilê xwendevan mistewa şiirê bilind dike.

Savcî ji me ra qala dîrok û çîroka bindestiya axa pîroz dike, dibêje,
”çima ev ax li ruyê biyaniyê xêz bû”
ev war jî weke me
pêşî bi şûrekî erebî
ol û îmana wî tarî bû”.
Û dû ra jî me şiyar dike, dibêje ev ax, ev welat yê we ye, mîrata bav û kalên we ye.
”Eyûbiyan bi destên xwe yên polayî
bi çavên xwe yên ji mûman
dilê me li wan bilindahiyan çandibûn
Û bejna Heskîfê li ber xewneke çiyayî lêkiribûn
di rihê kevirê wê ra
roj û xwîna xwe
bi hev ra derbas kiribûn.”

Teşbîh, numûne gelkî xurt e, manewiyata xwendevan bilind dike, hestên xwedîtiyê pê ra çê dike.
Ya jî:

” Em ji şaristaniyan nebêrî bûn
hîna av nepenî bû ji xelkê ra
di van kendalên nebînayî re
me bi destên xwe yên merwanî
bendên avê derbas kiribûn
wek çemên heyatê
diyariyî jin û jîna qesran kiribûn”.

Di van rêzên jor da Fatma Savcî, ji me ra dibêje, hûn tenê ne koçer in, hûn xwedî dîrok û medeniyet in, dema xelk hîn newêrîbûn li wan deran bigeriyana bav û kalên we ji çiya û kendalan bendên avê derbas kirin, herikandin qesir û qonaxan.

Savcî, evîndara welatê xwe ye, ji xwîna dayê ne poşman e, amedeye careke din jî ” xwîna zarokatiyeke xwe ya din” jî di ber vî welatê şîrîn da birjîne. Di şiira bi navê ”Kevirê fîruze” da wiha dibêje:

”Min sond xwariye
Li kendalê vê xerîbiya xemrî
ezê tu gazinên pirbêj nekim
lê ev dilê min î dîn
nizanim çima ewqasî
bi çemên xeman ra ,
diherike?
Xwe nagirim
digrîm….
welatekî fîrûzeyî
ji rondikên çavên min dirije
ber dikevim
ji berê da yeka dîn im
vêga jî dikarim
xwîna zarokatiyeke xwe ya din
di ber vî rondikwelatî da birijînim”

03 december 2013

Kovan dil tîne zimên


Melankolî(xemgînî, kovan) hestên bêpertav, hestên raketî şiyar dike, birînê dixurîne, dil tîne zimên, xeman mezin dike. Dû ra rojek tê dil ranegire û dide der, xwe jê xelas dike.
Heta meriv nebe evîndarê Leylayê, meriv nikane wek Mecnûn binale û bişewite...

XXX
Dixwazim wek herkesî
ez jî serbest bim
ne bênasname
ne bindest bim
xwedî al û hukûmet
xwedî dewlet bim
ev xewna min e
ev heqê min e

Zinarê Xamo

XXX
Hemû însanên di felsefê, siyasetê, şiirê û beşên din yên sinet da bi pêş ketibin meyla wan ya melankolîk heye…
Aristoteles

XXX
Senarîsta fîlmê “Keçên dêrsimî yên wenda” Nezahat Gundogan, di fîlmê xwe yê nuh da “Hay Way Zeman” da çar leşkerên beşdarî qetlîama Dêrsimê bûne dane peyivandin.

Eskerê elewî yê bi navê Haydar Yildirimê ji Yozgatê bi girî wiha gotiye:
“Qumandarê alayê ji Konyayê hat. Got, hevalno, li dinyayê çar xayin hene: mişk, gur,beraz û kurd. Ev herçar jî xayin in. Min ji wî bihîst. 500-600 kes bi makîneliyangulebran kirin. Avêtin çemê Xerçik. 500 mîtro jêrî çemê Xerçik xwîna sor herikî...”
Ne ev tenê, tirkan û mahcirên Balkanan û Kafkasan li hemberî kurdan heta nuha gelek qetlîamên wiha kirine.

Li vê cîhanê tu miletekî din, tu dewleteke din bi qasî tirkan û dewleta tirk sûcê li hemberî mirovatiyê nekirye. Dewleta tirk dewleteke krîmînel e, ji alî çete û qatilan ve li ser xwîna xelkê û malê xelkê hatiye avakrin. Çeteyên ev dewlet ava kirine bi milyonan ermenî, asûrî, suryanî, rûm û kurd qetil kirine, dest dane ser mal û milkên wan.

Li gel ku hemû dêrsimî bi vê rastiya jor dizanin lê dîsa jî gelekên wan dev ji îdeolojî û partiya van qatilan bernadin, hîn jî rayên xwe didin wan.

XXX
Îdarekirina miletekî mezin wek çêkirina masiyekî biçûk e, tu zêde tevbidî tu yê mehû bikî…
Lao Tzu

01 december 2013

Şekirê dil

Şekirê dil
Min tu carî ji tirkî hez nekir
wek zewaceke bêdil
min rojekê jî poz pê nekir
kurmancî bi hinekan tahl be jî
li ber dilê min ew tim bû şekir

///Zinarê Xamo
2013-12-01

XXX
Daxwaze dil
Meriv carnan dixwaze bi şair be
dev ji siyasetê berde
bibe evîndarê gotinê
guh nede paşgotinê
rê li ber dil negre
aqil nedê
şîretan lê neke
netirsîne
çi dibêje
bira bibêje
digrî bira bigrî
dikene bira bikene
azadî xweş e
sansur neke
bira ya xwe bike
bira wek gerîlayekî kurd
bindestiyê qebûl neke
bi wêrekî
li heberî artêşek yek milyonî
îsyan bike

///Zinarö Xamo
2013-12-01

XXX
Bîra birînê

Gazinan neke!
Em dikanin hinekî din,
birîna xwe,
bi şîr û hingiv xwedî bikin
Çavên wê,
bi jan û girî têr bikin.
Ku em li xwe netewin,
bi bîra birînê da nekevin,
emê bi kîjan destê hezkirî
zaroktiya xwe ya belavkirî
ji van geliyan,
ji van zeviyan,
deste bi deste,
bi beybûnan ra bidin hev

///Fatma Fatma Savci

XXX
Min nuh li dokumnentera li ser qetilkirina Dr. Şivan û herdu hevalên wî Çeko û Burûsk temaşe kir. Laşê min hîn jî diheze, girî ketiya qirika min.

Kîn û nefreta min ya li hemberî dewleta tirk û bêbextiya kurdan hinekî din jî mezin bû.
Wek Îsmaîl Beşîkçî jî di dawiya fîlm da dibêje, kuştina Dr. Şivan projeya îstîxbarata tirk bû. Tirkan bi kuştina Dr. Şivan him rê li ber şer û serîhildaneke kurdan ya saxlem girtin û him jî umrê îşxala xwe hinekî din dirêj kirin